Een voorraad die als noodreserve is aangekondigd, krijgt die vaste functie nog niet tijdens de winter van 2026-2027. De opslag PGI Alkmaar functioneert dan feitelijk als extra seizoensopslag. Dat betekent dat het gas deze winter naar verwachting wordt geleverd en de opslag daarna opnieuw wordt gevuld.

Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven-van der Meer beschrijft dat onderscheid in antwoorden aan JA21-Kamerlid Daniël van den Berg. Hij vroeg naar de bescherming van de gasvoorziening bij strenge koude en langdurige verstoring van de aanvoer.

Energie Beheer Nederland, EBN, moet volgens de antwoorden dit jaar 5 terawattuur gas in Alkmaar opslaan. De voorbereiding voor een vaste noodreserve loopt, maar die is voorzien vanaf 2027. Het onderscheid zit dus niet alleen in hoeveel gas er ligt, maar ook in wanneer het beschikbaar wordt gesteld.

Een wintervoorraad wordt gebruikt, een noodreserve blijft achter

Seizoensopslag helpt om gas dat in de zomer wordt opgeslagen in de winter te leveren, wanneer de vraag hoger ligt. Een vaste noodreserve heeft een ander doel: gas achter de hand houden voor een fysieke verstoring van de levering. Volgens de gasbeleidsbrief van 25 september moet die reserve vooral tijd bieden om alternatieve aanvoer of reparaties te organiseren en niet-beschermde afnemers zorgvuldig minder gas te laten gebruiken.

In die brief legt het kabinet ook uit waarom Alkmaar deze winter nog geen vaste noodfunctie krijgt. Bij de eerdere begroting was van een lagere gasprijs uitgegaan. Het kabinet vindt het bij de huidige hogere prijzen te kostbaar om de bestaande verkoopafspraken ongedaan te maken en het gas vast te laten liggen. Gas leveren en later opnieuw aankopen is volgens de brief financieel aantrekkelijker. Voor het definitief aanhouden van de reserve in 2027 is extra budget vrijgemaakt.

Dat betekent volgens Van Veldhoven-van der Meer niet dat de wintervoorraad onvoldoende is. Zij verwacht bij de start van de winter meer dan 93 terawattuur in de Nederlandse opslagen. EBN heeft toestemming en subsidie om maximaal 80 terawattuur in Norg, Grijpskerk en Bergermeer op te slaan als marktpartijen dat onvoldoende doen. De 5 terawattuur in Alkmaar komt daarbij; ook marktpartijen vullen opslagen.

Het kabinet acht de gaslevering komende winter voldoende geborgd. In de brief van 11 september wijst het erop dat levering ook via pijpleidingen, vloeibaar aardgas en binnenlandse productie kan plaatsvinden. Een voorraadcijfer alleen bepaalt dus niet hoeveel gas beschikbaar is. De genoemde hoeveelheden voor de winter zijn verwachtingen en toegestane maxima, geen hier vastgestelde actuele voorraad.

Over scenario’s met uitzonderlijke koude en verstoring van de aanvoer verwijst de minister naar bestaande risicoanalyses. In de antwoorden kondigt zij aan de Kamer in oktober nader te informeren over de lopende actualisatie. Het gas in Alkmaar wordt voor deze winter dus wel meegeteld. Het vast aanhouden voor noodsituaties is pas vanaf 2027 voorzien.