Asielzoekers moesten op 24 september op het grasveld voor het aanmeldcentrum in Ter Apel wachten omdat de dagopvang niet iedereen kon toelaten. Op dat voorterrein zijn geen voorzieningen. Hoeveel mensen daardoor hoe lang geen toegang hadden tot eten, drinken en toiletten, kan minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink niet vaststellen.
Volgens de minister is het mogelijk dat sommige mensen tot een dag zonder toegang tot die basisvoorzieningen zaten. Of iemand daadwerkelijk de hele dag geen toegang had, en om hoeveel mensen het ging, is niet zeker. Nieuwe mensen kwamen later aan; anderen konden alsnog naar binnen als er ruimte vrijkwam.
Dat antwoord geeft hij aan Lisa Westerveld (PRO). Zij vroeg na berichten over het volle grasveld om uitleg over de dagelijkse verzorging en bescherming van de wachtenden.
Een slaapplaats lost de uren overdag niet op
Voor de nacht was volgens Van den Brink noodopvang beschikbaar voor alle asielzoekers die op het grasveld stonden. Die werd samen met het Rode Kruis en andere partijen georganiseerd. Mensen die later in de nacht aankwamen of niet van die opvang gebruikmaakten, verbleven wel op het voorterrein.
Een beschikbare slaapplaats beantwoordt de vraag over de uren overdag niet. Eten, water en een toilet zijn dagelijkse behoeften. Mensen die op toelating wachten, hebben daar ook vóór de nacht toegang toe nodig. De minister erkent dat het zeer onwenselijk is dat niet iedereen die toegang had.
De Inspectie waarschuwde een halfjaar eerder
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de Inspectie Justitie en Veiligheid de minister een halfjaar eerder al waarschuwde voor een nieuwe noodsituatie door het tekort aan opvangplekken. Wij legden de antwoorden over september naast de inspectiebrief van 23 maart 2026.
Die brief beschreef ook verbeteringen. De begeleiding was beter afgestemd op mensen die langer bleven en het zicht op bewoners was toegenomen. Maar de Inspectie waarschuwde dat de situatie kwetsbaar bleef: zelfs een kleine verandering in de toen relatief lage instroom kon door gebrekkige doorstroom een nieuwe noodsituatie veroorzaken.
De nieuwe uitleg van Van den Brink beschrijft precies dat knelpunt. In september kwamen meer mensen aan terwijl opvanglocaties sloten. Ter Apel kon mensen niet voldoende naar andere plaatsen doorsturen. Uiteindelijk was ook in de dagopvang niet voor iedereen ruimte.
Opvang organiseren blijft een publieke verantwoordelijkheid
Het COA, de landelijke opvangorganisatie, zit volgens de minister op 102 procent bezetting. Hij vraagt gemeenten bestaande locaties langer open te houden, nieuwe plekken te maken en mensen met een verblijfsvergunning sneller aan woonruimte te helpen. Ongeveer 17.000 vergunninghouders wachten nog in de asielopvang op huisvesting.
Het Bericht beschreef eerder hoe 149 gesprekken met gemeenten nog geen telling van nieuwe opvangplekken opleverden. Ook bij de zoektocht naar rijksgrond blijven concrete resultaten onduidelijk. Veel mogelijke locaties zijn afgevallen; daarbij telt ook lokaal draagvlak mee, zoals bij de eerdere zoektocht naar kazernes en andere gebouwen van de overheid.
Van den Brink wijst op uitbreiding van de noodnachtopvang en de komst van dagopvang. COA en IND hebben daarnaast afspraken om kwetsbare mensen te herkennen en naar een opvangplek te brengen. Daarmee zijn tijdelijke maatregelen genomen. De antwoorden reconstrueren niet hoeveel mensen op 24 september desondanks zonder toegang tot basisvoorzieningen bleven.



