Het Wereldvoedselprogramma van de VN, kortweg WFP, kondigde in oktober aan de maandelijkse voedsel- en geldhulp in Gaza terug te brengen van 1,6 miljoen naar 1,1 miljoen mensen. Ook gezinnen die hulp blijven krijgen, moeten met minder toe: voedselpakketten zijn gehalveerd en er worden minder warme maaltijden uitgedeeld.
Nederland reageerde op 27 oktober met €19 miljoen extra voor het WFP. De bijdrage voor dit jaar komt daarmee op €76 miljoen. In nieuwe antwoorden aan de Tweede Kamer noemen de ministers voor volgend jaar een lager bedrag: €54 miljoen.
De extra bijdrage wordt geen vast nieuw niveau
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het kabinet voor 2027 €22 miljoen minder WFP-steun plant dan het verhoogde bedrag voor 2026. We vergeleken de aankondiging van oktober met het meerjarige overzicht dat de ministers nu geven. Het verschil is bijna 29 procent. Daarin telt de extra €19 miljoen van dit jaar mee.
Ook zonder die extra bijdrage ligt het geplande bedrag lager: €54 miljoen is €3 miljoen minder dan de €57 miljoen die Nederland dit jaar al aan het WFP had bijgedragen vóór de verhoging. Voor 2028 en 2029 noemt het kabinet weer hogere bedragen dan voor 2027, maar geen voortzetting van het niveau van €76 miljoen.
| Jaar | Bedrag | Stand |
|---|---|---|
| 2024 | €60 miljoen | Bijgedragen |
| 2025 | €65 miljoen | Bijgedragen |
| 2026 | €76 miljoen | Inclusief €19 miljoen extra |
| 2027 | €54 miljoen | Voorgenomen |
| 2028 | €61 miljoen | Voorgenomen |
| 2029 | €60 miljoen | Voorgenomen |
Het overzicht staat in antwoorden van minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen en minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma. Kamerlid Christine Teunissen van de Partij voor de Dieren vroeg wat Nederland doet om te voorkomen dat een half miljoen Palestijnen hun voedselhulp verliezen, en hoeveel geld het WFP de komende jaren krijgt.
Het geld is wereldwijd inzetbaar
De Nederlandse bedragen zijn bestemd voor het wereldwijde werk van het WFP. De organisatie beslist zelf waar de nood het hoogst is en waar zij het geld inzet. Volgens het kabinet komt een relatief groot deel van zulke flexibele middelen in Gaza terecht. Hoeveel van de extra €19 miljoen precies naar Gaza gaat, staat niet in de antwoorden.
De ruimte om geld tussen crises te verdelen helpt het WFP snel te reageren. Zij neemt het tekort aan geld niet weg. De organisatie vroeg in oktober om $450 miljoen om haar werk in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever van oktober tot en met maart 2027 te kunnen voortzetten. Het gevraagde noodbudget loopt dus door tot in 2027.
De ministers schrijven dat de extra bijdrage versneld wordt overgemaakt. Een bevestiging dat daarmee de geschrapte hulp aan alle 500.000 mensen wordt hersteld, geven zij niet.
Minder maaltijden, hogere kosten om ze te bezorgen
Voor gezinnen gaat het tekort niet om een begroting op papier. Het WFP meldde in oktober dat het aantal warme maaltijden van 250.000 naar 150.000 per dag teruggaat. Mensen in moeilijk bereikbare gebieden krijgen volgens de organisatie nog om de dag een warme maaltijd in plaats van dagelijks.
Daarbovenop maken Israëlische invoerbeperkingen de hulp duurder. De ministers noemen langere aanvoerroutes, opslagkosten en voedsel dat bederft terwijl vergunningen uitblijven. Ook voor herstel van de watervoorziening ontbreken noodzakelijke materialen, zoals Het Bericht eerder onderzocht bij de Nederlandse steun voor Gaza’s drinkwater.
Meer geld en meer toegang moeten dus samenkomen om hulp bij gezinnen te krijgen. Nederland erkende eerder al dat de internationale druk op Israël daarvoor te weinig resultaat heeft opgeleverd.


