In de Tungelroyse Beek kan een brede landbouwstrook volgens een model net het verschil maken tussen stikstof boven en onder de waternorm. Met minder intensieve landbouw binnen 250 meter aan beide kanten van de beek gaat de berekende concentratie van 2,31 naar 2,22 milligram stikstof per liter. Het doel is 2,30. Zo komt de beek voor stikstof in de klasse ‘goed’ terecht, schrijft landbouwminister Jaimi van Essen aan Kamerleden Caroline van der Plas en Femke Marije Wiersma.
In een eerder antwoord bleef de berekening voor de beek buiten beeld. Het Bericht schreef toen hoe een voorlopige lijst op basis van een landelijk model ontstond. De nieuwe cijfers laten zien waarom deze beek op de lijst van zeventien staat. Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het model zonder extra maatregel maar 0,01 milligram per liter boven de grens zit. Een afname van 0,09 milligram, ongeveer 4 procent, is in dit scenario dus voldoende om van klasse te veranderen.
Een flink deel komt van over de grens
Volgens de doorgerekende verdeling komt in het zomerhalfjaar 39 procent van de stikstofbelasting uit het buitenland, 50 procent uit stoffen die uit of over de bodem in het water komen en 11 procent uit andere bronnen. Die 50 procent is geen berekening van uitsluitend de bijdrage van Nederlandse boeren. De bodem kan stikstof uit verschillende bronnen afgeven. De buitenlandse aanvoer blijft in de berekening ook na de landbouwmaatregel meetellen.
Dat maakt uit voor de verdeling van de opgave. Een boer kan het gebruik van eigen land aanpassen. Wat stroomopwaarts vanuit Vlaanderen binnenkomt, vraagt om afspraken over de grens. Het waterschap en de provincie hebben de belasting van de beek met Vlaamse waterbeheerders besproken. Een afgesproken reductie of datum noemt Van Essen voor deze beek nog niet. De Nederlandse waterbeheerder verwacht in de volgende stroomgebiedsplannen een beroep te motiveren op een uitzondering vanwege buitenlandse aanvoer.
Dezelfde breedte komt er niet langs iedere beek
De doorgerekende breedte van 250 meter is volgens Van Essen geen standaard voor het hele land. In zijn antwoord aan Kamerlid Jan Arie Koorevaar zegt hij dat het Rijk met provincies en waterschappen per beek bepaalt waar maatregelen nodig zijn. Op de voorlopige lijst staan ook enkele stilstaande wateren. De Peelkanalen worden in de herbeoordeling meegenomen. Uit de landelijke selectie volgt voor een individuele boer nog niet hoeveel grond onder andere regels komt te vallen.

