Meer belasting op vermogen, zodat mensen minder belasting over hun inkomen hoeven te betalen. Met die afspraak proberen PRO, Volt, CDA en D66 steun voor het Belastingplan 2027 te organiseren. Het gewijzigde voorstel van Jesse Klaver (PRO) en Laurens Dassen (Volt) laat zien dat de naam ‘miljonairsbelasting’ maar een deel van het verhaal vertelt.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat ruim twee vijfde van het geraamde miljard nog moet worden ingevuld met concrete maatregelen. Wij vergeleken de aankondiging van de partijen met de wettekst en de financiële onderbouwing van het ingediende amendement. Daarin staat €404 miljoen als een opdracht om later extra belastinginkomsten uit vermogen te vinden. De gewijzigde tarieven voor sparen en beleggen leveren volgens diezelfde tabel netto €218 miljoen op.
Waar het miljard volgens het voorstel vandaan komt
| Maatregel | Opbrengst |
|---|---|
| Nieuwe tarieven sparen en beleggen, box 3 | €218 |
| Aanpak papieren schenkingen en verouderde rekenregels | €284 |
| Grenzen voor hogere tarieven niet met inflatie verhogen, box 2 en erf- en schenkbelasting | €94 |
| Nog uit te werken maatregelen rond vermogen | €404 |
| Totaal | €1.000 |
De partijcommunicatie noemt nog €221 miljoen voor box 3 en €412 miljoen voor de latere maatregelen. Bij die cijfers staat dat een definitieve raming nog moest volgen. De ingediende tekst bevat inmiddels de bedragen uit de tabel hierboven. Wie alleen de aankondiging leest, krijgt dus een ander beeld van de verdeling dan wie het wetsvoorstel erbij pakt.
Voor de €404 miljoen noemen de indieners een richting: onder meer onderzoeken of zeer vermogenden bij vertrek uit Nederland belasting moeten afrekenen. Een uitgewerkte vertrekbelasting staat er nog niet. De staatssecretaris van Financiën krijgt de verantwoordelijkheid om de maatregelen in te vullen, met ingang van 2028.
Niet €38,50 belasting per honderd euro vermogen
Het voorgestelde toptarief van 38,5% geldt voor het deel van het belastbare inkomen uit sparen en beleggen boven €60.000 per jaar. Over de eerste €60.000 geldt in het voorstel 35,5%. De percentages slaan dus op het belastbare rendement, niet op het hele bezit. De eigen woning waarin iemand woont valt normaal in box 1 en telt hiervoor niet mee als box 3-vermogen.
De naam ‘miljonairsbelasting’ is daarmee geen harde grens bij één miljoen euro bezittingen. Hoeveel belastbaar rendement iemand heeft, bepaalt of het hogere tarief geldt. Bovendien gaat het lagere tarief in hetzelfde voorstel van 36% naar 35,5%. De €218 miljoen is de geraamde netto-opbrengst van die combinatie, niet alleen de opbrengst van het toptarief.
Minder belastingverhoging op inkomen
De indieners willen het eerste inkomstenbelastingtarief met 0,25 procentpunt verlagen ten opzichte van het kabinetsvoorstel. In de financiële tabel staat daarvoor €879 miljoen aan lastenverlichting. De toelichting omschrijft het preciezer als een belastingverhoging die kleiner wordt dan het kabinet had voorgesteld. Dat is iets anders dan een toezegging dat iedereen volgend jaar minder belasting betaalt dan dit jaar.
De verdeling tussen inkomen en vermogen raakt aan wie onze gezamenlijke voorzieningen financiert. Wie loon ontvangt, kan de belasting daarop niet naar een later verkoopmoment verschuiven. De afspraak vraagt daarom een grotere bijdrage uit vermogen om de stijging op inkomen af te remmen. Of die verschuiving ook voor het volledige miljard wordt ingevuld, hangt mede af van de keuzes achter die nog openstaande €404 miljoen.
Ook de maatregelen lopen niet allemaal tegelijk. De verlichting op inkomen is bedoeld voor 2027, terwijl het plan ook opbrengsten uit latere jaren meetelt. De tabel vergelijkt wat de maatregelen op termijn jaarlijks moeten opleveren, geen miljard dat volgend jaar al volledig binnenkomt. Volgens de toelichting willen de indieners een later overschot van €121 miljoen gebruiken om de verlichting eerder te laten ingaan.
De tariefwijziging staat naast de grotere verbouwing van box 3. Over een praktisch probleem bij de voorziene start van dat nieuwe stelsel schreven we eerder: banken kunnen dan nog niet alle benodigde gegevens voor de vooraf ingevulde aangifte leveren.
Een ouder idee, een andere uitwerking
De term is ouder dan de huidige deal. In november 2014 diende toenmalig SP-Kamerlid Farshad Bashir, nu initiatiefnemer van Het Bericht, al een amendement voor een miljonairsbelasting in. De opbrengst moest toen vooral kleine spaarders ontzien door hun belastingvrije ruimte te vergroten. Het huidige voorstel gebruikt een andere uitwerking en wil vooral de verhoging van de belasting op inkomen beperken.
Het gewijzigde amendement is nog een voorstel. De Tweede Kamer behandelt het op 12 november; daarna moet ook de Eerste Kamer het Belastingplan beoordelen.


