Twee journalisten hebben aangifte gedaan na het geweld rond de demonstratie op het Malieveld in Den Haag op 19 september. De politie onderzoekt hun zaken nog. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel ziet geen reden voor extra maatregelen boven op de strafrechtelijke aanpak die onlangs is aangescherpt.

Dat schrijft hij aan D66-Kamerlid Mahjoub Mathlouti. Die vroeg hoe de overheid journalisten beschermt die tijdens demonstraties hun werk doen. Over het resultaat van die onderzoeken vermeldt het antwoord nog niets.

Beelden gezocht, onderzoeken lopen

Bij de demonstratie werden journalisten bedreigd en aangevallen. De politie meldde op 25 september al dat zij ook die incidenten onderzocht en vroeg om beelden van de ongeregeldheden. Het nieuwe antwoord geeft nu het aantal aangiften door journalisten.

Of beelden van omstanders, journalisten of camera's worden gebruikt, hangt volgens Van Weel af van het onderzoek. Hij bevestigt niet welke beelden in deze twee zaken zijn veiliggesteld. De informatie over het aantal aangiften is daarmee concreter dan de informatie over de voortgang.

Geweld tegen verslaggevers raakt ook het publiek dat wil weten wat er bij een demonstratie gebeurt. Wie een camera of notitieblok draagt, moet ter plaatse kunnen vastleggen wat demonstranten en politie doen. Intimidatie kan die onafhankelijke blik verdringen.

De nieuwe strafrichtlijn kwam na de demonstratie

Van Weel verwijst voor de aanpak naar vernieuwde afspraken tussen politie en Openbaar Ministerie en naar een nieuwe richtlijn voor fysiek geweld tegen mensen met een publieke taak. Ook journalisten vallen daaronder. Het uitgangspunt is dat het OM een onvoorwaardelijke gevangenisstraf eist; de rechter beslist over de straf.

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de ingangsdatum hier verschil maakt. De OM-richtlijn geldt voor fysiek geweld gepleegd vanaf 1 oktober 2026. De demonstratie op het Malieveld was op 19 september. De minister noemt dus een aangescherpte straflijn voor latere incidenten, geen nieuwe strafregel die voor deze aanvallen geldt. De aangiften over september worden onder de daarvoor geldende regels behandeld.

De vernieuwde afspraken moeten onder meer zorgen voor voorrang bij onderzoek en vervolging en betere informatie aan slachtoffers. Hoe dat in de praktijk uitpakt, is een afzonderlijke vraag. Eerder beschreven we dat bij geweld tegen zorgpersoneel geen vaste termijn bestaat voor het eerste bericht over de voortgang, ook onder deze afspraken.

Bescherming vooraf blijft belangrijk

De huidige bescherming bestaat niet alleen uit vervolging achteraf. Bij demonstraties met een verhoogd risico wordt volgens de minister passende politiecapaciteit ingezet. Journalisten kunnen vooraf contact opnemen met de mediadesk van de politie voor een veiligheidsinschatting. PersVeilig organiseert trainingen voor verslaggevers en cameramensen.

De politie moet terughoudend zijn met het beperken of aanhouden van journalisten. Bij ernstige verstoring van de openbare orde kan zij hun bewegingsvrijheid op een bepaalde plek wel beperken, schrijft Van Weel. Hij geeft geen concrete toezegging voor een afzonderlijke evaluatie van de veiligheid van journalisten op het Malieveld. Voor verdere maatregelen verwijst hij naar de verbeteringen die al zijn doorgevoerd.