De gasprijs daalt, maar de vergelijking maakt nogal uit. Wie terugkijkt naar de piek van eind oktober ziet een flinke afname. Wie zijn huishoudtarief naast dat van vorig najaar legt, kan juist een verhoging tegenkomen. En een vast energiecontract beschermt niet tegen hogere belastingen en netkosten in januari.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt hoe groot dat verschil kan zijn. De gepubliceerde variabele gasprijs van Innova Energie bedraagt sinds 1 november €1,77 per kuub, inclusief energiebelasting en btw. In november vorig jaar gold volgens het tariefblad €1,42. Het huidige tarief ligt daarmee ongeveer 25% hoger.
Bij hetzelfde verbruik van 900 kuub scheelt dat ruim €319 aan verbruikskosten op jaarbasis. Dat vergelijkt de twee tarieven bij gelijk verbruik; het is geen voorspelling van de jaarnota. Vaste kosten en netbeheer staan daar nog los van. Het voorbeeld laat wel zien waarom goedkoper gas op de beurs en een duurdere rekening thuis tegelijk kunnen voorkomen.
Gasprijs omlaag vanaf een hoog punt
Voor de recente daling vergeleek Het Bericht de dagelijkse gasprijsreeks van energiebeurs EEX. De hoogste waarde in de gecontroleerde reeks van zestig dagen was €104,60 per megawattuur op 31 oktober. Op 11 november was dat €84,40: ruim 19% lager. Een megawattuur is een maat voor de hoeveelheid energie in het gas.
Het gaat om een prijs voor de gashandel, zonder huishoudelijke belastingen en leverancierskosten. Het is dus geen tarief dat een energiebedrijf rechtstreeks aan de klant berekent. En deze daling vanaf een recente piek zegt niets over een daling tegenover vorig jaar.
De laatste CBS-cijfers laten zien vanaf welk niveau de daling begon. In oktober betaalden huishoudens met een vast of variabel contract gemiddeld €1,42 per kuub voor gas en energiebelasting, inclusief btw. In oktober 2025 was dat €1,31. Dat is ongeveer 8,5% meer. Het CBS neemt bestaande en nieuwe contracten samen; de oktobercijfers zijn voorlopig. De vergelijking bij Innova laat vervolgens zien dat ook een tarief voor november nog boven vorig jaar kan liggen.
Wie merkt een daling op de rekening?
Bij een vast contract blijft de afgesproken leveringsprijs tijdens de looptijd gelijk. Wie eerder goedkoop vastzette, kan daardoor nog steeds voordeliger uit zijn dan iemand die nu een nieuw contract sluit. Wie juist tijdens de prijspiek tekende, krijgt de daling niet vanzelf terug.
Bij een variabel contract mag de leverancier de tarieven aanpassen volgens de contractafspraken. Dat gebeurt niet bij iedere beweging op de gasbeurs. Bij dynamisch gas verandert de prijs dagelijks, zodat marktbewegingen veel sneller doorwerken. De klant draagt dan ook het risico van een nieuwe stijging.
Alleen de prijs per kuub vergelijken is bovendien niet genoeg. Ook vaste leveringskosten en een eventuele opzegvergoeding bij het voortijdig verlaten van een vast contract tellen mee. Een lager voorschot is evenmin hetzelfde als goedkoper gas: het is een vooruitbetaling die later met het werkelijke verbruik wordt verrekend.
Energiebelasting 2027: gas omhoog, stroom omlaag
De overheid verwacht voor 2027 een hogere belasting op gas. Volgens de gecorrigeerde fiscale sleuteltabel stijgt die inclusief btw van ongeveer 72,68 naar 74,57 cent per kuub. De stroomheffing gaat juist omlaag, van ongeveer 11,09 naar 10,65 cent per kilowattuur. De vaste belastingkorting op de energierekening blijft vrijwel gelijk.
De bedragen voor 2027 zijn nog ramingen, met jaarlijkse indexatie. Het Belastingplan is nog in behandeling. De hogere gasheffing betekent daardoor niet dat ieder huishouden evenveel extra belasting betaalt: het stroomverbruik en de lagere stroomheffing tellen ook mee. Hoe de gasbelasting samenhangt met de Europese voorwaarden voor Nederlands herstelgeld, onderzochten we eerder. Die afspraken gelden tot eind 2026.
| Onderdeel | 2026 | 2027, raming |
|---|---|---|
| Belasting op gas | €654,12 | €671,15 |
| Belasting op stroom | €207,29 | €199,12 |
| Vaste belastingkorting | −€628,96 | −€628,69 |
| Totaal na de korting | €232,45 | €241,58 |
Bij dit gelijke verbruik stijgt de belastingrekening met ongeveer €9 per jaar. Wie meer gas gebruikt, merkt de verhoging sterker. Bij 1.500 kuub gas en 2.500 kilowattuur stroom is de geraamde stijging ongeveer €18.
Netkosten stijgen ook bij een vast contract
Een veel grotere extra post dreigt bij het netbeheer. De Autoriteit Consument & Markt verwacht op basis van de tariefvoorstellen voor 2027 gemiddeld €89 hogere jaarlijkse kosten voor het stroomnet en €52 voor het gasnet. Samen is dat ongeveer €141. De toezichthouder beoordeelt de voorstellen deze maand; het uiteindelijke bedrag verschilt per netbeheerder en aansluiting.
Deze kosten betalen huishoudens voor hun aansluiting en het transport van energie. Een vast leveringstarief zet ze niet vast. Volgens de ACM zijn bij stroom vooral investeringen in het net de oorzaak. Bij gas worden de netkosten over minder gebruikers verdeeld.
Gasgebruikers kunnen daarnaast te maken krijgen met kosten voor de gezamenlijke voorraad. Het Bericht beschreef eerder hoe het kabinet de nettokosten van publieke gasopslag bij gasafnemers wil leggen. Een afzonderlijk bedrag per huishouden stond daarbij nog niet vast. Die kosten zijn niet opgenomen in het belastingvoorbeeld hierboven.
Voor wie weinig te besteden heeft, is vooral de hele rekening van belang. Een huurder kan de isolatie of verwarmingsinstallatie niet zomaar zelf vervangen. En wie een goedkoop contract ziet aflopen, moet opnieuw inkopen tegen het dan geldende aanbod. Dan telt het verschil met het oude contract, plus de veranderde belastingen en netkosten.


