De Belastingdienst moet vanaf 2035 jaarlijks €438 miljoen besparen, terwijl het plan voor de jaren na 2030 nog wordt gemaakt. Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg erkent dat fors snijden in controles en het innen van belastingschulden de schatkist geld kan kosten als de dienst dat werk niet efficiënter kan doen. In zijn antwoord aan Kamerlid Corrie van Brenk verwijst hij naar een rekenregel van het Centraal Planbureau (CPB).

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de aangehaalde CPB-notitie een algemene afspraak beschrijft voor de doorrekening van verkiezingsprogramma’s. In dat model boekt het CPB bij een netto korting op het budget van de Belastingdienst geen daling van de belastinginkomsten in. Dat geeft geen afzonderlijke raming van wat deze bezuiniging de schatkist kan kosten als controles en incasso in de praktijk worden beperkt.

De dienst heeft nu al meer werk dan tijd

Van Brenk vraagt hoeveel capaciteit voor controles verdwijnt. Eerenberg noemt geen aantal. Hij licht wel toe wat de Algemene Rekenkamer in 2024 bedoelde met een tekort van ongeveer duizend voltijdsbanen. Dat was een benadering van hoeveel extra mensen nodig zouden zijn om al het werk bij inning en betalingsverkeer tegelijk te doen. Het ging om de hoeveelheid werk en de beschikbare capaciteit in die afdeling.

Volgens Eerenberg moeten medewerkers nu al kiezen welke zaken voorrang krijgen. Eind september stond bijna €20 miljard aan aangemaande belastingschulden open. Meer tijd kunnen besteden aan schulden innen gaat ook over maatwerk, bijvoorbeeld over de vraag of een ondernemer een haalbare betalingsregeling krijgt voordat een schuld verder oploopt.

Uitsluitsel volgt pas bij de uitwerking

Tot en met 2030 rekent het kabinet op eenvoudiger regels, digitalisering en lagere uitgaven aan onder meer materieel. Eerenberg verwacht dat de gevolgen voor controle en inning daarmee zo beperkt mogelijk blijven. Daarna zijn volgens hem andere keuzes nodig. Hij wil de Kamer informeren als die uitwerking de dienstverlening of handhaving raakt.

De Belastingdienst moet ondertussen bekijken welke maatregelen de inning kunnen verbeteren en wat ze kosten. De staatssecretaris zegt daar bij het jaarplan voor 2027 op terug te komen.