Het register moet voorkomen dat een zorgaanbieder na fraude bij de ene opdrachtgever elders opnieuw begint. Bijna twee jaar na de wettelijke start is het systeem nog niet in gebruik, bevestigt minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk. Zij antwoordt aan PVV-Kamerlid Rachel van Meetelen.
Van Meetelen stelde vragen na berichtgeving van RTV Oost over Zorg en Research. Volgens de omroep beëindigde Menzis de contracten na fraudesignalen, terwijl het bureau via samenwerking met een andere aanbieder zorg bleef leveren. Wie in die zaak wanneer op de hoogte was en wie ingreep, kan Sterk niet zeggen: die gegevens zijn volgens haar niet bij het kabinet bekend.
De wet is er, het gezamenlijke systeem nog niet
Het ontbrekende register is bedoeld voor waarschuwingen tussen gemeenten en de partijen die verzekerde en langdurige zorg inkopen. Dat is van belang wanneer een aanbieder van gemeente, zorgkantoor of financieringsvorm wisselt. Een afgebroken contract op de ene plek maakt een risicovolle aanbieder elders niet vanzelf zichtbaar.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de wettelijke grondslag voor het register op 1 januari 2025 inging. In de Kamerbrief van 8 juni 2026 stond al dat het systeem nog werd ontwikkeld. Het nieuwe antwoord meldt opnieuw dat het niet werkt. Er staat wel een subsidie vanaf 2027 tegenover, maar geen opleverdatum.
De invoering ligt bij gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren gezamenlijk. De regels leggen ook het beheer en de gezamenlijke kosten bij de deelnemers. Sterk schrijft dat zij met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in gesprek is en roept partijen op om voortvarend aan de slag te gaan.
Uitvoeringsproblemen waren vooraf al gemeld
De praktische zorgen zijn ouder dan de wetsstart. In de toelichting op de uitvoeringsregeling uit oktober 2024 staat dat gemeenten de registratie arbeidsintensief vinden. Hun vereniging waarschuwde dat het werk onderzoekscapaciteit zou kosten en dat voldoende geld nodig was. Ook de onafhankelijke controle vóór opname in het register werd als tijdrovend genoemd.
Het ministerie behield die controle juist om onterechte registratie te voorkomen. Een vermelding kan grote gevolgen hebben voor een zorgaanbieder. Het register is bedoeld voor fraude die met onderzoek is onderbouwd en door een toezichthouder is getoetst, niet voor ieder los vermoeden.
Het nieuwe antwoord geeft geen verklaring waarom de invoering inmiddels nog niet is afgerond.
Cliënten hebben ook na een contractbreuk zorg nodig
Informatie delen beschermt niet alleen zorggeld. Mensen die van begeleiding of dagelijkse zorg afhankelijk zijn, moeten erop kunnen rekenen dat een nieuwe aanbieder geschikt is. Alleen de betaling stoppen regelt nog geen goede vervangende zorg.
Sterk legt de verantwoordelijkheid voor contracten bij gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren. Zorgaanbieders moeten ook zelf nagaan of het verleden van iemand met wie zij werken een bezwaar vormt. Voor kwetsbare cliënten noemt de minister goede alternatieve zorg via een gecontracteerde aanbieder.
Zij wil daarnaast dat een persoonsgebonden budget is voorbehouden aan mensen die bewust voor zelf ingekochte hulp kiezen en eigen regie kunnen voeren. Het Bericht beschreef eerder welk regelwerk en welke verantwoordelijkheden bij een eigen zorgbudget komen kijken.
Er bestaan al andere manieren om informatie uit te wisselen. Zorgverzekeraars en zorgkantoren gebruiken een eigen verwijzingsregister. Betrokken instanties moeten signalen ook delen met het Informatieknooppunt Zorgfraude. Het nog ontbrekende gezamenlijke register moet juist waarschuwingen tussen de verschillende soorten opdrachtgevers mogelijk maken.
De volgende voortgangsbrief over de versterkte zorgfraudeaanpak en de bereikte resultaten is aangekondigd voor het tweede kwartaal van 2027.