Wie door de toeslagenaffaire niet alleen privé werd geraakt, maar ook zijn bedrijf zag beschadigen, moet zijn weg vinden door verschillende herstelregelingen. Voor gedupeerde toeslagenouders met een onderneming bestaat compensatie. Een kinderopvangondernemer die als aanbieder schade claimt, wordt verwezen naar een aansprakelijkstelling van de Staat. Ondernemer zijn geeft dus op zichzelf geen toegang tot dezelfde herstelroute.

Staatssecretarissen Sandra Palmen-Schlangen en Eelco Eerenberg zeggen tegen SP-Kamerlid Jimmy Dijk dat zij onderzoeken of ondernemers tegen structurele problemen aanlopen of buiten bestaande regelingen vallen. Dijk stelde zijn vragen na berichtgeving over een onderneemster die volgens Trouw met 1,5 miljoen euro schuld achterbleef.

Hetzelfde ontbrekende cijfer als in juli

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het kabinet vier maanden geleden al geen aantal ondernemers in het financiële herstel kon geven. Dat staat in de brief van 3 juli. Ook nu ontbreekt dat cijfer. Sommige ouders melden zakelijke schulden of bedrijfsschade, andere niet. Daardoor ontstaat uit de aanvragen geen volledig beeld van de groep.

Dijks vraag hoeveel ondernemers schade leden en hoeveel bedrijven daardoor failliet gingen, krijgt daarmee geen cijfermatig antwoord. Zonder zo'n overzicht blijft ook buiten beeld welk deel van de getroffen ondernemers de hersteloperatie bereikt.

Het kabinet kondigde in juli een verkenning van vijftien zaken aan door de Belangenbehartiger Belastingplichtigen en Toeslaggerechtigden. Palmen meldde op 14 oktober dat daarnaast ongeveer twintig zaken door ondersteunende advocaten waren aangedragen. Zij verwachtte naar schatting in het tweede kwartaal van 2027 op het onderzoek terug te kunnen komen. De nieuwe antwoorden verwijzen opnieuw naar dat lopende onderzoek; de bijgevoegde ambtelijke nota herhaalt de planning.

Eerst de stukken bij elkaar krijgen

Het onderzoek moet niet alleen individuele problemen blootleggen, maar ook onderzoeken of bestaande regelingen tekortschieten. Daarvoor zijn de stukken over de behandeling van een ondernemer nodig. Juist die informatie ligt bij de overheid verspreid.

In juli schreef het kabinet dat de Belastingdienst en Dienst Toeslagen geen dossiers per belanghebbende hebben. De belangenbehartiger moet met de ondernemer eerst concreet aangeven welke stukken nodig zijn. De diensten zoeken die vervolgens in hun systemen. Het kabinet waarschuwde toen al dat het samenstellen veel tijd en werk zou vragen.

Voor de eerste vijftien zaken is waar nodig een uitzondering op fiscale geheimhouding toegezegd, zodat de belangenbehartiger stukken met de betrokken ondernemer kan delen. Als ook anderen die toegang nodig blijken te hebben, moet volgens de julibrief worden bekeken of daarvoor een structurele wettelijke basis nodig is. Wie herstel zoekt, is dus ook afhankelijk van de toegang tot informatie waarmee zijn zaak kan worden uitgezocht.

Een bedrijf is niet hetzelfde als een ouder

De bestaande regelingen bieden gedupeerde ouders met een onderneming wel mogelijkheden. Onder voorwaarden kunnen zakelijke overheidsschulden worden kwijtgescholden en kan aanvullende schade worden vergoed. De schulden van een bv of nv vallen niet onder die kwijtschelding. Schulden oplossen en de volledige bedrijfsschade vergoeden zijn verschillende onderdelen van herstel.

Een eigenaar van een kinderopvangbedrijf kan tegelijk zelf gedupeerde toeslagenouder zijn. Welke route openstaat, hangt af van de hoedanigheid waarin de schade wordt geclaimd. De verwijzing naar bestaande oudersregelingen geeft dus nog geen antwoord op iedere schadeclaim van een opvangbedrijf.

Voor rechthebbende ouders die een onderbouwde aanvraag voor aanvullende schade hebben gedaan, wil het kabinet uiterlijk eind 2027 een voorstel voor afronding doen. Dat is geen belofte dat dan iedere ondernemer volledig is gecompenseerd. Ook voor ouders blijft de uitvoering een knelpunt: Het Bericht schreef eerder over het tekort aan hulp bij het vastleggen van hun schadeverhaal.