Voor het landelijke toezicht op taxichauffeurs heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) nog circa drie voltijdsbanen beschikbaar. In 2022 waren dat er ongeveer zeventien. Wat die vermindering betekent voor vermoeidheid achter het stuur en de veiligheid van reizigers, is niet specifiek onderzocht.
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram bevestigt dat in antwoorden aan de JA21-Kamerleden Ingrid Coenradie en Maarten Goudzwaard. Zij erkent ook dat minder toezicht het risico vergroot dat overtreders onbestraft blijven en daar financieel voordeel van hebben.
Eerst het tekort, daarna de verdeling
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de financiële aanleiding in de interne beslisnota scherper wordt benoemd dan in de algemene uitleg over risico's. Wij vergeleken de antwoorden met die nota en het openbare jaarplan van de inspectie. De nota van 9 oktober noemt de vermindering van taxitoezicht financieel gedreven door tekorten in de uitvoering. Vervolgens is afgewogen op welke terreinen minder inzet volgens de inspectie de minste maatschappelijke schade oplevert.
De ILT moet bezuinigen, krijgt er taken bij en heeft hogere kosten. Binnen het wegvervoer gaan mensen onder meer naar controles waarvoor Europese verplichtingen gelden. Voor taxi's zijn de regels nationaal. Daardoor is er volgens Bertram meer ruimte om juist daar te verminderen. De inspectie verwacht bovendien dat losse controles op straat maar beperkt doorwerken in het gedrag van de hele taximarkt. Zij wil relatief meer aandacht geven aan milieu en leefomgeving.
Er is wel een brede risicoafweging gemaakt. Maar op de concrete vraag naar onderzoek naar vermoeidheid en veiligheid door het afbouwen van toezicht, antwoordt Bertram dat die specifieke analyse niet is gemaakt. Dat geldt ook voor de vraag wat een kleinere kans om betrapt te worden doet met het naleven van de regels.
De regels blijven, de controle wordt dunner
Chauffeurs moeten hun werk- en rusttijden registreren. Die regels beschermen hen tegen te lang doorwerken en beschermen de mensen die zij vervoeren. Ze bewaken ook de concurrentie: wie doorrijdt wanneer een ander rust neemt, kan meer ritten aannemen.
De ILT stopt in ieder geval met afzonderlijke acties tegen illegaal taxivervoer, de zogenoemde snorders. Als inspecteurs tijdens gewone controles overtredingen tegenkomen, treden zij nog wel op. De inspectie sluit ook minder vaak aan bij gezamenlijke controles met andere diensten. Haar taken worden niet aan een andere instantie overgedragen.
Politie en gemeenten blijven bevoegd binnen hun eigen taken. De politie heeft volgens Bertram dezelfde bevoegdheden als de ILT, maar beschikt momenteel niet over dezelfde technische middelen om registraties van werk- en rusttijden uit te lezen en te onderzoeken. Of en hoeveel extra mensen de politie voor taxi's inzet, bepaalt zij zelf. Een garantie dat de vermindering geen lagere pakkans oplevert, geeft Bertram niet.
Meer data vervangt de inspecteur nog niet
Een nieuw registratiesysteem moet helpen de schaarse inspecteurs gerichter op pad te sturen. Chauffeurs en bedrijven kunnen hun werktijden, ritten en pauzes automatisch doorgeven aan de Centrale Database Taxivervoer. Tot 1 januari 2028 loopt de overstap van de oude boordcomputer naar die database.
Volgens Bertram is tussen 2021 en 2025 publiek €9,4 miljoen in die overgang geïnvesteerd. De geraamde jaarlijkse beheerkosten zijn €1,1 miljoen. De inspectie kan de gegevens gebruiken om afwijkingen op te sporen en te bepalen welk bedrijf nader onderzoek nodig heeft. Maar digitale controles laten niet alle soorten overtredingen zien en kunnen controles ter plekke nog niet vervangen, schrijft de staatssecretaris.
Minder capaciteit is niet hetzelfde als minder getelde inspecties
De cijfers laten ook zien waarom alleen aantallen niet volstaan. In 2025 deed de ILT juist veel meer straatinspecties dan in 2023 en 2024. Zij verklaart dat met een andere werkwijze en nieuw opgeleide medewerkers. De aantallen zijn inclusief doelgroepenvervoer, zoals vervoer voor mensen met een beperking.
| Periode | Inspecties |
|---|---|
| 2023, heel jaar | 446 |
| 2024, heel jaar | 311 |
| 2025, heel jaar | 2.064 |
| 2026, januari tot en met augustus | 818 |
De antwoorden geven geen aparte aantallen inspecties die samen met andere diensten zijn uitgevoerd. Hoeveel capaciteit in 2027 en 2028 voor taxi's wordt vrijgemaakt, blijft eveneens open. Een onderzoek naar het bredere takenpakket van de ILT moet in 2027 meer zicht geven op de benodigde capaciteit.
Voor chauffeurs gaat het naast veiligheid ook om inkomen en werkdruk. Het Bericht onderzocht eerder welke zekerheid achter het uurloon en de omzetbelofte van Green SM schuilgaat. In de toezichtkwestie komt daar een andere grens bij: een chauffeur die voldoende rust neemt, moet kunnen concurreren met iemand die dezelfde regels hoort te volgen.

