Ook na de geplande uitbreiding van lokale stroomnetten kunnen in 2035 ongeveer 800.000 aansluitingen op een net met een verhoogd storingsrisico zitten. Dat staat in de analyse waarover Alexander Kops (PVV) vragen stelde. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat noemt de raming inmiddels te somber en wijst op trager groeiend stroomverbruik en nieuwe maatregelen.

Het verschil doet ertoe voor huishoudens die elektrisch gaan rijden of verwarmen. Meer kabels en transformatorhuisjes lossen volgens de netbeheerders een groot deel van de knelpunten op, maar niet alles. Minder stroom tegelijk gebruiken moet helpen om de resterende druk op te vangen.

De netuitbreiding zit al in de raming

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de 800.000 aansluitingen geen scenario zijn waarin het stroomnet onveranderd blijft. Wij controleerden het rapport van Netbeheer Nederland van 9 oktober. Het cijfer staat bij de knelpunten die na geplande verzwaring van de laagspanningsnetten overblijven. Dat zijn de lokale kabels en transformatoren die woningen en kleine bedrijven van stroom voorzien.

Raming van Netbeheer Nederland, inclusief geplande verzwaring van lokale netten
JaarAansluitingen op een net met verhoogd storingsrisico
2025Ongeveer 400.000
2035Ongeveer 800.000

Dit zijn aansluitingen met een hoger risico, geen voorspelling dat al deze huizen en bedrijven daadwerkelijk zonder stroom komen te zitten. De raming gaat uit van een sterke groei van zonnepanelen, elektrische auto's en warmtepompen. Bij een tragere overstap kan het aantal knelpunten lager uitvallen.

Het kabinet rekent op minder druk en slimmer gebruik

De Bat vergelijkt de nieuwe raming met een eerdere inschatting van 1,5 miljoen aansluitingen in 2035. Het risico is in de nieuwe analyse dus lager dan eerder gedacht. De netbeheerders schrijven zelf dat bijgestelde verwachtingen over de groei van zonnepanelen een belangrijke verklaring zijn. Ook geplande uitbreidingen zijn meegenomen.

De staatssecretaris verwacht verdere verlichting door maatregelen die niet in die doorrekening zitten. Hij noemt onder meer nettarieven die vanaf 2029 afhankelijk moeten worden van het tijdstip en de omvang van het stroomgebruik. Daarmee wil het kabinet huishoudens stimuleren hun verbruik beter over de dag te verdelen.

Hoeveel aansluitingen daardoor uiteindelijk buiten de risicogroep vallen, rekent het nieuwe antwoord niet voor. De staatssecretaris erkent wel dat de onzekerheid over de prognose geen reden is om het risico opzij te schuiven en maatregelen uit te stellen. Aanleg van nieuwe infrastructuur duurt lang.

Niet elk netprobleem is een stroomstoring

Te veel stroom op hetzelfde moment kan kabels en transformatoren overbelasten. Daarnaast kunnen spanningsproblemen omvormers van zonnepanelen laten uitschakelen of apparatuur minder goed laten werken. Die problemen tellen de netbeheerders afzonderlijk. Een uitschakelende omvormer betekent dus niet dat een hele wijk zonder stroom zit.

Ook knelpunten op grotere stroomnetten werken door naar huishoudens. Daar kunnen wachtrijen ontstaan voor een nieuwe of zwaardere aansluiting. Het Bericht onderzocht eerder hoe het volle stroomnet nieuwe woningen vertraagt, terwijl een landelijk aantal ontbreekt. Dat vraagt andere informatie dan de raming van het storingsrisico bij bestaande aansluitingen.

Nieuwe kabels én hulp bij flexibel verbruik

De netbeheerders adviseren behalve uitbreiding ook apparaten die stroomgebruik beter kunnen sturen, inzicht in drukke momenten en tarieven die flexibel verbruik aantrekkelijk maken. Ze vragen daarbij om standaarden en gerichte ondersteuning voor slimme apparatuur. Huishoudens moeten die overstap immers ook kunnen maken.