Bij zinkfabriek Nyrstar in Budel werken volgens het bedrijf ongeveer 500 mensen. Hun werkgever onderzoekt of en hoe de fabriek verder kan. Dat onderzoek moet naar verwachting vóór het einde van dit jaar zijn afgerond. De nieuwe overheidsregeling voor goedkopere stroom wordt pas in 2027 opengesteld.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat die nieuwe steun bovendien wordt uitgekeerd voor stroomkosten die bedrijven in 2026 hebben gemaakt. Dat staat in de Kamerbrief over elektriciteitskosten, die wij naast de bedrijfsmededeling en de antwoorden over Budel hebben gelegd. De extra steun geeft dus geen directe verlaging van de nettarieven waarover Nyrstar juist klaagt.
Al in het voorjaar aan de bel
Nyrstar meldde de problemen in het voorjaar en de zomer bij het ministerie. Het kabinet bevestigt dat in antwoorden op vragen van Henk Jumelet en Judith Bühler (CDA). De zorgen zijn volgens het kabinet al langer bekend. Toch is voor de fabriek geen afzonderlijke oplossing onderzocht: de overheid kiest voor steunregelingen voor de hele energie-intensieve industrie.
Dat betekent niet dat er nu helemaal geen hulp bestaat. Er is al compensatie voor CO₂-kosten die elektriciteitsproducenten doorberekenen in de stroomprijs, de zogenoemde IKC. Die regeling is verlengd en uitgebreid. Uitbetalingen voor bekende aanvragen over 2025 worden deels versneld.
De vraag voor de werknemers in Budel is of die steun en de aangekondigde aanvulling voldoende zijn om de fabriek open te houden. Nyrstar noemt naast hoge energiekosten ook overcapaciteit in China, concurrentie om grondstoffen en lage vergoedingen voor het verwerken van zinkerts als oorzaken van de druk. Tijdens het toekomstonderzoek blijft de productie volgens het bedrijf normaal doorgaan.
Nieuwe steun betaalt een oude rekening
Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven-van der Meer wil in 2027 150 miljoen euro beschikbaar stellen voor aanvullende stroomcompensatie aan de industrie. Het gaat om een landelijke pot, niet om 150 miljoen voor Nyrstar. Bedrijven moeten ten minste de helft van de ontvangen steun investeren in verduurzaming.
De keuze voor vergoeding van kosten uit 2026 heeft een reden: tijdelijke Europese crisisregels maken het mogelijk deze steun te combineren met de bestaande IKC. Vanaf 2028 kan die combinatie weer vervallen als de Europese verruiming niet wordt verlengd. Ook de steun voor latere jaren staat daarmee nog niet vast. Over de besteding van de resterende gereserveerde middelen wil het kabinet in het voorjaar van 2027 beslissen.
Voor gerichte compensatie van de netkosten zelf ziet het kabinet in 2027 geen ruimte binnen de Europese staatssteunregels. Het probeert die regels te laten aanpassen. De aangekondigde aanvulling is dus bedoeld voor een eerdere stroomrekening. Een structurele oplossing voor de netkosten ontbreekt nog, terwijl Nyrstar nu zijn toekomst afweegt.
Zink is te importeren, een fabriek niet
Het kabinet erkent de tegenstrijdigheid: een bedrijf dat ver is met elektrische productie kan juist door de Nederlandse stroomkosten in financiële problemen komen. Bij een eventuele sluiting verwacht het geen direct tekort aan zink, omdat andere landen het metaal ook produceren. Maar het erkent wel schade aan de Nederlandse industrie en aan bedrijven die met Nyrstar samenwerken.
Daar zit het publieke belang achter de stroomrekening. Zink beschermt staal tegen roest en wordt gebruikt in onder meer bouw, transport en de energietransitie. Import kan materiaal vervangen, maar houdt het werk en de opgebouwde kennis in Budel niet vanzelf in stand. Steun met belastinggeld vraagt tegelijk om controle op de tegenprestatie. Eerder bleek uit onze berichtgeving dat de Kamer bij bestaande stroomsteun geen overzicht van de bereikte CO₂-daling kreeg.

