Nederland heeft van de Verenigde Staten nog geen formeel verzoek gekregen om te onderhandelen over medicijnprijzen. Ook is Nederland niet benaderd voor een Amerikaans onderzoek naar dat beleid, schrijft minister van Volksgezondheid Sophie Hermans aan Kamerlid Marc Vervuurt. Duitsland kreeg in juni wel te maken met zo’n onderzoek. Het Verenigd Koninkrijk heeft inmiddels een prijsafspraak met de Amerikaanse regering.

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat Nederland ook ontbreekt in de opsomming van veertien EU-landen in het voorjaarsrapport van de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger. In die passage staan onder meer België, Duitsland en Frankrijk. De handelsvertegenwoordiger geeft daar zorgen van Amerikaanse farmaceutische en medisch-technologische bedrijven weer over hoe die landen bepalen welke middelen worden vergoed en tegen welke prijs. Een vermelding in het rapport is op zichzelf geen formeel onderzoek.

Wat de Britse afspraak betekent

In de Britse afspraak staat dat de nationale zorgdienst netto 25 procent meer gaat betalen voor nieuwe medicijnen die na de ingangsdatum op de Britse markt komen. Daarnaast wil het Verenigd Koninkrijk zijn uitgaven aan nieuwe medicijnen laten groeien van 0,3 procent van de economie in 2026 naar 0,6 procent in 2036. De verdubbeling slaat dus op het beoogde aandeel van die uitgaven in de economie, terwijl de netto prijsafspraak over een andere maatstaf gaat.

Volgens Hermans kan de druk van fabrikanten op Nederland toenemen als grote afzetmarkten zoals Duitsland hogere prijzen accepteren. De minister ziet nu in Nederland geen signalen dat nieuwe medicijnen wegblijven of bij hun introductie fors duurder zijn geworden. Zes EU-landen meldden in een enquête wel vertragingen bij aanvragen voor vergoeding die mogelijk samenhangen met geopolitieke ontwikkelingen.

Een hogere prijs kan vergoeding in de weg staan

In Nederland telt bij vergoeding hoeveel gezondheidswinst een middel biedt tegenover wat het kost. Als een fabrikant meer vraagt, kan dezelfde behandeling daardoor buiten het verzekerde pakket blijven, tenzij de fabrikant de prijs verlaagt. Dat raakt vooral patiënten die een middel niet zelf kunnen betalen. Bij de beoordeling van vergoeding voor Wegovy en Mounjaro bleek eerder hoe de afweging over prijs en gezondheidswinst mede bepaalt voor wie toegang binnen bereik komt.

Spanje wil met andere EU-landen onderzoeken hoe zij hun gezamenlijke marktmacht kunnen gebruiken om innovatieve biotechnologische geneesmiddelen sneller beschikbaar te krijgen. Nederland staat positief tegenover dat doel. Het heeft het initiatief met Spanje en andere lidstaten besproken en wacht op de uitwerking.