Dat schrijft staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei Jo-Annes de Bat in antwoorden aan Pieter Grinwis, Kamerlid voor de ChristenUnie. Grinwis vroeg of bewoners met alleen de verkoopopbrengst werkelijk kunnen kiezen voor een vergelijkbare woning elders.

Het aankoopbeleid moet bewoners meer ruimte geven om te blijven of te vertrekken wanneer een nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbinding in hun omgeving komt. TenneT biedt eigenaar-bewoners aankoop tegen de actuele marktwaarde, zonder de eventuele waardedaling door de nieuwe lijn mee te rekenen. De aangekochte huizen worden vervolgens weer verkocht.

De regeling geldt sinds 1 januari 2026 voor nieuwe verbindingen van ten minste 110 kilovolt waarvoor daarna een ruimtelijk besluit wordt vastgesteld. Het woninggedeelte moet geheel of gedeeltelijk binnen 100 meter van de hartlijn van de nieuwe verbinding liggen.

Een ander huis is niet gegarandeerd

Het aanbod dekt geen volledige schadeloosstelling. Bijkomende kosten van een verhuizing en de aankoop van een andere woning blijven voor de eigenaar-bewoner. De Bat vergelijkt dat met een gewone woningtransactie, waarbij de koper zulke kosten ook zelf draagt.

Daarmee is een vergelijkbare vervangende woning niet voor iedereen verzekerd. Wie de extra kosten niet kan of wil financieren, of door de krappe woningmarkt geen passend huis vindt, moet volgens De Bat kiezen tussen blijven en een woning die niet op alle punten vergelijkbaar is.

Grinwis vroeg ook naar woningen met mantelzorgvoorzieningen of andere aanpassingen. De staatssecretaris wijst erop dat zulke kenmerken voor de ene koper een nadeel en voor de andere juist een voordeel kunnen zijn. Het aankoopaanbod geeft volgens hem ook bij een moeilijk verkoopbaar huis zekerheid over een koper.

Vergoeding wordt bekeken

Bewoners die hun woning huren, krijgen onder de regeling wel een verhuiskostenvergoeding wanneer zij willen vertrekken. De Bat is bereid met TenneT te bespreken of ook eigenaar-bewoners daarvoor in aanmerking kunnen komen. Hij zegt een vergoeding nog niet toe.

De staatssecretaris wil rekening houden met de positie van bewoners die blijven en met compensatie bij andere ruimtelijke ontwikkelingen. Grote verschillen tussen vergelijkbare situaties vindt hij onwenselijk.

Bewoners kunnen het aankoopaanbod aanvaarden tot zes maanden nadat het ruimtelijke besluit definitief is geworden. Volgens De Bat beginnen gesprekken en taxaties doorgaans al één tot twee jaar vóór de vaststelling van dat besluit. De keuzetijd is dus langer dan alleen die laatste zes maanden.

Het beleid wordt met TenneT, provincies en gemeenten geëvalueerd. Daarbij wordt bekeken of bewoners werkelijk beter kunnen verhuizen en eerder duidelijkheid krijgen, en of de besluitvorming over nieuwe lijnen sneller verloopt. De Bat streeft naar afronding van een eerste evaluatie vóór 1 april 2027.