Wie buiten de Europese Economische Ruimte of Zwitserland tot arts is opgeleid, moet voor erkenning van het diploma in Nederland doorgaans een beroepsinhoudelijke toets doen. Daarvoor geldt een wachtlijst. Vanaf 1 maart 2027 kost de toets voor artsen €5.371,50. Het huidige tarief is €1.700.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt hoe fors de prijs stijgt terwijl de overheid juist meer artsen wil laten doorstromen. We legden de definitieve tarieven van het BIG-register naast het antwoord van zorgminister Mirjam Sterk aan Lisa Westerveld, Wimar Bolhuis en Julian Bushoff (PRO). De toets wordt €3.671,50 duurder. Sterk verwacht dat de wachttijd met ongeveer een jaar kan dalen als de geplande extra toetsplekken worden benut.
Meer plekken, een hogere drempel om mee te doen
Voor de periode van 1 maart 2027 tot 1 maart 2028 waren 72 toetsplekken voor artsen voorzien. Dat worden er maximaal 120. Het BIG-register meldt dat er vóór 1 maart 2027 geen toetsplekken voor artsen meer beschikbaar zijn. Om meer plekken mogelijk te maken, betalen artsen vanaf maart 2027 zelf 75 procent van de kostprijs. Eerder was 50 procent aangekondigd. Vanaf maart 2028 wil het kabinet de volledige kosten bij de aanvragers leggen.
Dat maakt tijd en geld allebei bepalend. Een extra plek helpt iemand die al lang wacht. Voor een arts die in Nederland nog geen inkomen op het eigen beroepsniveau heeft, kan ruim €5.300 voor één toets een hoge drempel vormen. Het antwoord maakt niet duidelijk hoeveel gegadigden hierdoor zouden afhaken. Uit de beslisnota blijkt dat het ministerie naar aanleiding van een Kamermotie onderzoekt of zorgverleners voor hun toets geld kunnen lenen. Een leenregeling is nog niet toegezegd.
Hoeveel Oekraïense artsen komen aan het werk?
De vragen gingen over mensen die na de Russische invasie uit Oekraïne naar Nederland kwamen. Het CIBG registreerde sinds januari 2025 in totaal 118 aanvragen voor erkenning van een Oekraïens zorgdiploma. Daarvan hadden 49 aanvragen betrekking op artsen, als de twee afzonderlijke labels ‘Arts’ en ‘Artsen’ in de tabel samen worden geteld. De cijfers laten niet zien hoeveel aanvragers inmiddels werken. De minister kan ook niet zeggen hoeveel Oekraïense zorgverleners bij gebrek aan erkenning buiten de zorg blijven.
Een arts kan in de tussentijd onder voorwaarden in opdracht van een zelfstandig bevoegde zorgverlener werken. Om zelfstandig als arts aan de slag te gaan, is erkenning van het diploma nodig. Ook taalvaardigheid telt mee. Bij tandartsen speelt dezelfde vraag hoe buitenlands opgeleide zorgverleners kunnen bijdragen aan de bezetting. Eerder schreven we over het tekort aan tandartsen en de plannen voor meer opleidingsplekken.
