Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) is het nieuwe thuis van Zeehondencentrum Pieterburen. Het centrum vangt niet alleen hulpbehoevende zeehonden op, maar verzamelt ook gegevens voor onderzoek naar de gezondheid van de dieren. De financiële problemen raken daardoor meer dan een bezoekerscentrum.
Minister van Landbouw Jaimi van Essen schrijft aan D66-Kamerlid Marieke Vellinga-Beemsterboer dat opvang en zorg voorlopig kunnen doorgaan. Het WEC meldde op 2 november dat in drie weken €1,3 miljoen was ingezameld. Het besluit om faillissement aan te vragen werd verder uitgesteld, zodat gesprekken over een toekomst voor het centrum konden doorgaan.
Andere centra zijn een vangnet, maar hoeveel past daarin?
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het beroep op andere opvangcentra nog geen inzicht geeft in de beschikbare noodcapaciteit. Wij vergeleken de antwoorden met de verklaringen van het WEC, de betrokken overheden en zeehondenopvang A Seal in Stellendam.
Van Essen zegt dat er naast het WEC nog twee actieve centra zijn die toestemming hebben om zeehonden op te vangen. Als het WEC moet stoppen, gaat hij ervan uit dat de centra samen een passend alternatief zoeken. Hij wil overleggen over wat nodig en mogelijk is.
A Seal schreef op 14 oktober dat de centra altijd elkaars achtervang zijn geweest. Het wil helpen met de mogelijkheden en capaciteit die het heeft. Dat is een bereidverklaring, geen overzicht van extra plaatsen, personeel of financiering. Ook de nieuwe antwoorden geven die aantallen niet, terwijl Vellinga-Beemsterboer er uitdrukkelijk naar vroeg.
Het genoemde aantal van ongeveer zeventig zeehonden die mogelijk niet kunnen worden opgevangen, bevestigt de minister evenmin. Hij kan de precieze omvang niet overzien. Wel benadrukt hij dat dieren die nu zorg krijgen niet voortijdig weg hoeven.
Donaties kopen tijd, geen structurele oplossing
Gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen maakten op 13 oktober bekend dat zij in het verleden aan de ontwikkeling van het WEC hadden bijgedragen. Zij hebben nu geen subsidierelatie met het centrum. Een aanvullende bijdrage moet volgens hen ook perspectief bieden op een financieel houdbare toekomst, binnen onder meer de staatssteunregels. Die oplossing was niet gevonden.
De steun van donateurs verandert dat vraagstuk niet vanzelf. Het WEC noemt een overeenkomst met schuldeisers een belangrijke voorwaarde voor verdere stappen. Het kabinet zegt nog te willen bekijken wat het Rijk kan doen en of de problemen tijdelijk of structureel zijn. Er ligt in de antwoorden geen toezegging voor extra geld.
Van Essen beschouwt opvang van wilde dieren als een particuliere taak. Daarmee rust de dagelijkse continuïteit op de centra, hun medewerkers, vrijwilligers en geldschieters. De overheid belooft overleg over het vangnet, maar maakt nog niet zichtbaar hoe dat bij uitval praktisch kan werken.
Ook kennis moet kunnen blijven bestaan
Het behoud van opvangplaatsen is niet de enige zorg. Het WEC werkt met de Universiteit Utrecht aan onderzoek naar sterfte onder jonge gewone zeehonden. Volgens de onderzoekers is vervolgonderzoek nodig om de doodsoorzaken beter te begrijpen. WWF-NL heeft daarvoor steun toegezegd.
Een toegezegde onderzoeksbijdrage garandeert nog niet dat personeel, gegevensbeheer en het werk van een noodlijdend centrum kunnen doorgaan. Van Essen wil met wetenschappelijke partners bespreken hoe gegevens en kennis behouden blijven en lopende projecten kunnen worden uitgevoerd.
De Kamer krijgt volgens de minister begin 2027 een bericht, of eerder als dat mogelijk is. De donaties geven het centrum nu tijd om een blijvende oplossing te zoeken.
