Een windpark dat al een vergunning heeft, hoeft niet vanzelf stiller te worden wanneer nieuwe landelijke geluidsnormen strenger uitvallen. Het kabinet wil de bestaande vergunning in dat geval laten gelden. Voor omwonenden hangt de bescherming daardoor mede af van het moment waarop hun windpark is vergund.
Dat schrijft staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram aan Henk Vermeer van BBB. Hij vroeg hoe wordt voorkomen dat mensen in de tussenperiode minder bescherming krijgen dan onder de toekomstige normen.
Een nieuwe norm is geen automatische aanscherping
Nieuwe windparken kunnen nu al een vergunning krijgen. Zolang de nieuwe landelijke regels er niet zijn, moet de vergunning alle relevante gevolgen voor de omgeving regelen. Gemeenten moeten hun geluidsgrenzen zelfstandig onderbouwen; alleen verwijzen naar de oude landelijke regels is onvoldoende.
Blijkt zo’n vergunning straks minder streng dan de nieuwe landelijke normen, dan wil het kabinet die vergunning toch laten gelden. Pas bij een verandering van het windpark waarvoor het omgevingsplan of de vergunning moet worden aangepast, moeten volgens Bertram de nieuwe normen worden toegepast. Het gaat hier om de aangekondigde overgangsregeling, niet om een al ingevoerde nieuwe landelijke norm.
Wie overlast ervaart, kan dus niet alleen op de komst van landelijke regels rekenen. Bestaande vergunningvoorwaarden blijven van belang. Bij een nieuwe vergunning kunnen omwonenden naar de rechter als zij vinden dat de gevolgen onvoldoende zijn onderzocht of de gekozen grenzen niet goed zijn onderbouwd.
Een klein landelijk percentage zegt weinig over de buren
Vermeer vroeg ook naar de cijfers waarmee over windturbinegeluid wordt gesproken. In het landelijke onderzoek naar de woonomgeving meldde in 2025 0,2 procent van de bevolking van 16 jaar en ouder ernstige hinder door windturbines. Eveneens 0,2 procent meldde ernstige slaapverstoring. De schattingen kennen volgens de staatssecretaris grote onzekerheidsmarges.
Dat zijn percentages van de hele bevolking, niet van de mensen die naast een windpark wonen. Bertram waarschuwt uitdrukkelijk dat het onderzoek niet geschikt is voor uitspraken over een plaats of regio. Een laag landelijk aandeel vertelt een omwonende dus niet hoeveel hinder in de eigen buurt aanvaardbaar is.
Onderzoek naar mensen die dichtbij wonen
Het RIVM doet daarom ander, gerichter onderzoek. Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de nieuwe studie zich, anders dan de landelijke peiling, richt op mensen binnen 2,5 kilometer van een windturbine. Wij legden de nieuwe antwoorden naast de onderzoeksopzet van het RIVM. Ruim 8.000 mensen vulden een vragenlijst in. Hun ervaringen worden gekoppeld aan berekeningen van het geluid op de gevel van hun woning.
De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2027 gepubliceerd. Dat onderzoek moet beter laten zien hoeveel hinder en slaapverstoring mensen bij verschillende geluidsniveaus ervaren. De nieuwe antwoorden maken niet duidelijk hoe die uitkomsten nog in de landelijke normen worden verwerkt, of wat zij betekenen voor de vergunningen die dan al zijn verleend.
