Bij Amsterdam UMC kunnen medewerkers met menstruatieklachten, overgangsklachten of bekkenbodemproblemen sinds begin 2025 gratis naar een gespecialiseerd spreekuur. Een gynaecoloog beoordeelt hun klachten en adviseert over het vervolg. De aanpak moet vrouwen eerder duidelijkheid geven, in plaats van hen langs verschillende zorgverleners te laten zoeken naar passende hulp.
Een doorrekening door Social Finance NL en Amsterdam UMC becijfert een grote maatschappelijke opbrengst. Minister van Volksgezondheid Sophie Hermans erkent de waarde daarvan, maar verandert haar financieringskeuze niet. Op de vraag van Sarah Dobbe (SP) of de berekening alsnog aanleiding is voor nieuwe financiering van de Nationale Strategie Vrouwengezondheid en de werkagenda, antwoordt zij op 13 oktober ontkennend.
€13,29 gaat over deze aanpak
Per geïnvesteerde euro in het gespecialiseerde spreekuur schat de doorrekening €13,29 aan maatschappelijke waarde. Daaronder vallen vermeden zorgkosten en minder ziekteverzuim en productiviteitsverlies op het werk. Het bedrag is een raming voor deze specifieke aanpak, geen vast rendement op iedere euro voor vrouwengezondheid.
De onderzoekers zien mogelijkheden om de aanpak verder uit te breiden. In hun rapport staat ook wat daarvoor nog nodig is: verdere ontwikkeling van de zorg, evaluatie, scholing en financiering. Een succesvolle poli voor ziekenhuispersoneel is daarmee een begin; dezelfde hulp beschikbaar maken voor alle vrouwen vraagt een volgende stap.
Wel bestaande middelen, geen nieuwe financiering
De landelijke werkagenda, gepubliceerd op 25 juni, richt zich op het eerder herkennen van klachten, betere kennis en betere samenwerking tussen zorgverleners. Daarbij zijn al middelen beschikbaar. De financiële bijlage noemt onder meer het volgende:
| Bedrag | Periode | Waarvoor |
|---|---|---|
| €15 miljoen | 2024–2030 | ZonMw-onderzoek naar aandoeningen die alleen of vooral vrouwen treffen. |
| €200.000 | In 2026 aanvullend vrijgemaakt | Onderzoek naar de ervaringen en behoeften van vrouwen en meisjes in de zorg. |
Hermans noemt daarnaast €102,5 miljoen aan gezamenlijke investeringen van VWS en Economische Zaken in medische technologie tot en met 2036. Dat is een breder programma waarbinnen ook technologie voor vrouwengezondheid kan worden ontwikkeld. Het bedrag is geen apart budget voor deze poli of uitsluitend voor vrouwengezondheid.
Goede zorg gaat verder dan rendement voor werkgevers
Het kabinet legt een belangrijk deel van de verdere investeringen bij werkgevers, ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Minder ziekteverzuim levert hun immers ook iets op. Maar de zorgbehoefte van een vrouw wordt niet kleiner als zij geen betaald werk heeft of niet bij een ziekenhuis werkt dat zo’n spreekuur aanbiedt. Toegang tot tijdige zorg hoort aan te sluiten bij haar klachten en niet bij het financiële voordeel voor een werkgever.
Hermans onderschrijft dat passende zorg beschikbaar moet zijn voor iedere vrouw die die nodig heeft. Zij verwijst daarvoor naar de landelijke werkagenda en het verspreiden van kennis en goede voorbeelden. Een afzonderlijk plan met nieuwe financiering om deze spreekuren voor alle vrouwen toegankelijk te maken, geeft zij in de antwoorden niet.