Drie kinderen verbleven in september op een adres dat voor hun moeder geheim werd gehouden. Ook nadat zij haar toestemming had ingetrokken, kwamen zij niet terug. Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk zegt nu met het Landelijk Netwerk Veilig Thuis te gaan praten over het voorkomen van druk op ouders. Een landelijke controle van zulke plaatsingen zegt zij niet toe.

Rachel van Meetelen (PVV) vroeg juist om uit te zoeken hoeveel kinderen zonder geldige toestemming van ouders of een rechter buiten huis verblijven. Zij wilde dat die situaties direct worden beoordeeld en dat de Kamer vóór het jeugdoverleg van 30 november de uitkomsten krijgt. Sterk noemt in haar antwoord geen telling, onderzoekstermijn of datum voor die terugkoppeling.

Ook Nicole Moinat vroeg hoeveel kinderen de afgelopen vijf jaar zonder rechterlijke machtiging op een voor hun ouders geheim adres zijn geplaatst. Sterk zegt dat zij niet weet hoe vaak dit is gebeurd. In dat afzonderlijke antwoord benadrukt zij dat er geen wettelijke grondslag bestaat voor een vrijwillige geheime plaatsing.

Hetzelfde gesprek werd in 2025 al beloofd

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het kabinet hetzelfde overleg bijna een jaar geleden al aankondigde. Wij vergeleken het nieuwe antwoord met de antwoorden van 19 november 2025 over spoeduithuisplaatsingen door Veilig Thuis Oost-Brabant. Ook toen erkende het kabinet dat ouders zich onder druk konden voelen en beloofde het een gesprek met het landelijke netwerk om dat risico te beperken.

In die eerdere antwoorden stond bovendien expliciet dat een geheime plaatsing niet past bij een vrijwillige uithuisplaatsing. Ouders moeten weten waarmee zij instemmen, vrij kunnen beslissen en op hun besluit mogen terugkomen. De grens was dus al beschreven voordat de nieuwe zaak bij Veilig Thuis West-Brabant speelde. Welke verandering het eerdere overleg heeft opgeleverd en hoe op naleving wordt gecontroleerd, maakt het nieuwe antwoord niet duidelijk.

Dagen zonder toestemming of rechterlijke machtiging

Investico en Trouw onderzochten de zaak. De kinderrechter in Breda stelde vast dat de moeder op maandag 21 september duidelijk had gezegd dat zij haar kinderen thuis wilde hebben. De rechter beluisterde een opname van dat gesprek. Medewerkers van Veilig Thuis hadden druk op haar uitgeoefend om toch in te stemmen.

Pas op vrijdagavond volgde een spoedverzoek van de Raad voor de Kinderbescherming. De kinderen waren in de tussenliggende dagen zonder toestemming van de moeder met gezag én zonder toestemming van de kinderrechter uit huis geplaatst, aldus de beschikking. De rechter noemde dat zeer zorgelijk en onacceptabel.

Dezelfde rechter onderschreef de ernstige zorgen over de veiligheid thuis en achtte de spoedmaatregel van 25 september op basis van de toen beschikbare informatie gerechtvaardigd. Op 30 september wees de rechter verdere uithuisplaatsing af: terugkeer kon met veiligheidsafspraken, waaronder vertrek van de stiefvader uit de woning en voortgezet toezicht. De kritiek op het handelen vóór de spoedbeslissing bleef staan.

Een spoedroute bestaat juist voor onveilige situaties

Een vrijwillige uithuisplaatsing betekent dat ouders met gezag vrij en goed geïnformeerd instemmen met het verblijf van hun kind elders. Trekken zij die toestemming in, dan moet daarop worden gehandeld. Sterk noemt twee routes: terug naar huis of bij ernstige zorgen de Raad voor de Kinderbescherming inschakelen, zodat een spoedmachtiging aan de kinderrechter kan worden gevraagd.

Dat onderscheid beschermt kinderen én ouders. Een gezin kan dringende hulp nodig hebben, terwijl het optreden van de hulpverlening zelf rechterlijke controle vereist. Veiligheid mag geen reden zijn om een plaatsing vrijwillig te blijven noemen als een ouder er niet meer mee instemt. Juist dan moet een onafhankelijke rechter beoordelen welk ingrijpen nodig is.

Inspectie is ingelicht, vervolg nog niet bekend

Volgens Sterk brengt Veilig Thuis West-Brabant met andere betrokken organisaties in kaart wat er is gebeurd. Ook de gemeente spreekt met de organisaties. Veilig Thuis heeft de zaak gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Of de inspectie een onderzoek begint en welke vervolgstappen zij neemt, weet de minister in haar antwoord nog niet.

Voor de nieuwe zaak verwijst Sterk naar de betrokken organisaties en de inspectie. Voor de landelijke vraag hoeveel kinderen zonder geldige toestemming buiten huis verblijven, blijft het bij de aankondiging van een gesprek over druk op ouders.