De Palestijnse familie Nassar krijgt haar landbouwgrond bij Bethlehem niet geregistreerd zonder ook grond van de buren te laten registreren. Een Israëlische militaire commissie wees de aanvraag van Tent of Nations op 8 oktober af. Nederland noemt de aanvullende eis naar zijn inschatting onhaalbaar, maar heeft met zijn diplomatieke inzet geen blijvende oplossing bereikt.
Tent of Nations is een familieboerderij op de bezette Westelijke Jordaanoever, waar ook educatieve activiteiten plaatsvinden en internationale vrijwilligers komen. De familie probeert al tientallen jaren haar grond als privébezit te laten registreren. Op haar eigen website beschrijft zij eigendomsdocumenten uit de periode van het Britse mandaat en uit de Jordaanse bestuursperiode. Israël verklaarde de grond en omliggend gebied in 1991 tot staatsland.
Een recht waarvoor steeds een nieuwe hindernis opduikt
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen schrijft dat het Israëlische Hooggerechtshof in 2006 bevestigde dat de familie het recht heeft haar grond als privébezit te registreren. Dat was nog niet de voltooide registratie. De recente militaire commissie stelt in datzelfde proces nu de aanvullende eis om tegelijk ook grond van buren te registreren.
Daarmee wordt de erkenning van het eigen bezit afhankelijk gemaakt van grond die niet van de familie is. Voor mensen die van hun land leven, is dat geen administratief detail. Zolang de registratie vastloopt, houdt de onzekerheid over hun grond aan. De advocaat heeft beroep aangetekend. Volgens het contact van de Nederlandse vertegenwoordiging met de familie heeft de advocaat weinig hoop op herziening.
Ook gewonnen rechtszaken maken de weg niet vrij
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat Nederland al in april meldde dat Israëlische rechterlijke uitspraken over infrastructuur op en bij het terrein niet werden uitgevoerd. Wij vergeleken die eerdere beantwoording met de twee nieuwe antwoorden over de familie. Toen bleef het kabinet de zaak diplomatiek aankaarten; nu kan het nog steeds geen blijvende oplossing aanwijzen.
Een concreet voorbeeld is de toegangsweg. Volgens Berendsen stelde de Israëlische rechter de familie in december 2024 in het gelijk over een wegblokkade. Die blokkade is nog altijd niet verwijderd. Kolonisten werpen daarnaast blokkades op en ontzeggen de familie toegang tot delen van het land, schrijft de minister. Of haar bewegingsvrijheid sinds de vorige antwoorden verder is afgenomen, kan hij niet precies vaststellen.
De combinatie maakt het verschil zichtbaar tussen een recht kunnen inroepen en dat recht kunnen gebruiken. De familie moet opnieuw procederen over de registratie, terwijl een eerdere rechterlijke beslissing haar de vrije toegang nog niet heeft teruggegeven.
Nederland blijft aandringen, zonder opgelost dossier
De nieuwe antwoorden volgen op vragen van Don Ceder (ChristenUnie) en een afzonderlijke reeks van Hanneke van der Werf (D66), Maes van Lanschot (CDA) en Kati Piri (PRO). Nederlandse diplomaten hebben de boerderij herhaaldelijk bezocht en brengen de zaak bij Israëlische autoriteiten onder de aandacht. Het kabinet erkent zelf dat dit de onzekerheid niet heeft weggenomen.
Het probleem raakt ook andere Palestijnen. Bij landregistratie kunnen zij grond verliezen als historische eigendomsdocumenten ontbreken of niet worden erkend, waarschuwt het kabinet. Het verwijst naar het advies van het Internationaal Gerechtshof uit 2024: bezetting geeft Israël geen recht op soevereiniteit over Palestijns gebied; maatregelen gericht op permanente inlijving zijn in strijd met internationaal recht.
Nederland blijft aandringen op afronding van de registratie en opheffing van de beperkingen. Het zet zich ook in Europees verband in voor sancties tegen gewelddadige kolonisten. Een nieuwe, concrete maatregel die de registratie of toegang voor de familie alsnog moet afdwingen, noemt Berendsen in deze antwoorden niet.
