Bagagemedewerkers op Schiphol moeten nog jaren wachten op de nieuwe hal die meer tilwerk door machines moet laten doen. De bouw vergt volgens de luchthaven naar verwachting zes tot acht jaar. Pas daarna kunnen de vier bestaande bagagehallen één voor één worden vernieuwd. Voor die volgende verbouwing wordt geen einddatum genoemd.
Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie geeft die planning door in antwoorden aan Mariëtte Patijn (PRO) en Jimmy Dijk (SP). De eerste bouwwerkzaamheden zijn volgens Schiphol deze maand gestart. Een definitief ontwerp met bijbehorende planning moet nog worden vastgesteld.
Een tilhulp op elke plek is niet het eindpunt
De luchthaven wijst op de beperkte ruimte in de huidige hallen, die tijdens de verbouwing moeten blijven draaien. De machines voor volledige automatisering zijn bovendien nog in ontwikkeling. Intussen moeten tilhulpen het werk lichter maken.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat Schiphol in juli 2025 al meldde dat op alle 385 werkplekken in de bagagehallen tilhulpen stonden. De luchthaven schreef toen dat zij daarmee, samen met de afhandelbedrijven, aan de eisen van de Arbeidsinspectie voldeed. In de nieuwe antwoorden staat dat de tilbelasting op een deel van de werkplekken onder de gebruikte gezondheidskundige norm ligt, maar op andere nog net erboven.
Die beschrijving komt van Schiphol. Volgens de luchthaven is op die overige plekken geen acuut gezondheidsgevaar, maar wel een structurele oplossing nodig. Beschikbare hulpmiddelen en volledig gezond werk zijn daarmee nog niet hetzelfde. Werknemers hebben niet alleen belang bij het aantal machines, maar bij de belasting die tijdens een werkdag overblijft.
Er zijn ook concrete verbeteringen. Een losinstallatie verwerkt volgens Schiphol 16 procent van de transferbagage automatisch. Zes gerenoveerde laadrobots nemen bijna 10 procent van de vertrekkende bagage voor hun rekening.
De werkgever beslist niet over de hal
Ook de zeggenschap over gezond werk is verdeeld. Het personeel werkt bij afhandelbedrijven, terwijl Schiphol de gebouwen en vaste systemen beheert. De rechtbank Noord-Holland oordeelde in juli dat afhandelaar Viggo niet zelfstandig de volledige automatisering kon doorvoeren die de overheid van het bedrijf verlangde.
De rechter wees op een bestaande mogelijkheid in de Arbowet: de regering kan ook een eigenaar of beheerder verplichtingen opleggen voor de arbeidsomstandigheden. Aartsen onderzoekt nog hoe die bevoegdheid verder kan worden ingevuld. Hij kondigt in deze antwoorden geen nieuwe verplichting voor Schiphol aan.
De Arbeidsinspectie heeft inmiddels nieuwe besluiten genomen na de uitspraken. De bestaande zorgplicht van werkgevers blijft gelden en de inspectie kan optreden tegen actuele overtredingen, benadrukt de minister. Een langdurige bouwplanning ontslaat werkgevers dus niet van hun verantwoordelijkheid voor veilig werk in de hallen die nu worden gebruikt.
Schiphol controleerde delen van de antwoorden
In de beslisnota staat dat Schiphol voor een feitelijke controle heeft meegelezen op vijf antwoorden. Daaronder vallen de bouwplanning, het eerdere plan van aanpak en de maatregelen om de fysieke belasting te verminderen. De antwoorden bevatten zo ook informatie van de partij die de verbouwing moet uitvoeren.
De nota vermeldt dat tegen de uitspraken geen hoger beroep is ingesteld. Op het verzoek van de Kamerleden om zelf een concrete einddatum te stellen, verwijst Aartsen naar de onafhankelijke handhavingsafweging van de Arbeidsinspectie. Een datum waarop de hele vernieuwing klaar moet zijn, geeft hij niet.