Elshal woonde en werkte in Eindhoven voordat hij in oktober 2025 in Egypte werd opgepakt. Zijn vrienden en collega’s vragen Nederland al maanden om hulp. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen maakt nu bekend dat de ambassade bij de jongste zitting bewust afzag van aanwezigheid, na een afweging van de voor- en nadelen voor Elshal.
Dat schrijft hij aan Kamerleden Stephan van Baarle van DENK en Kati Piri van PRO. Welke voor- en nadelen doorslaggevend waren, legt hij niet uit. Het overleg met de advocaat is wel expliciet vermeld. Berendsen zegt dat Nederland zich blijft inzetten voor contact met Elshal, medische zorg en een onafhankelijke rechtsgang.
Op 26 oktober geen ambassade bij de rechtbank
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de Nederlandse inzet rond de zittingen is veranderd. In de antwoorden van 31 augustus stond nog dat de Nederlandse vertegenwoordiging aanwezig was geweest, maar geen toegang kreeg. Het nieuwe antwoord verduidelijkt dat diplomaten bij het gerechtsgebouw waren, niet in de rechtszaal. Voor 26 oktober is besloten ook die aanwezigheid achterwege te laten.
De Kamerleden wilden juist dat de ambassade aanwezig zou zijn en toegang tot Elshal zou krijgen. Zij vroegen ook of hij deze keer zelf wel naar de rechtbank zou worden gebracht. Op dat laatste geeft het nieuwe antwoord geen rechtstreeks antwoord.
Zitting opnieuw uitgesteld
Volgens Omroep Brabant was Elshal op 26 oktober zelf wel in de rechtbank. De omroep meldde op basis van zijn vriend en woordvoerder Marouen Hamdi dat de zaak opnieuw is uitgesteld, naar 9 januari. Hamdi zei dat zijn advocaat ook tijdens deze zitting geen inhoudelijk gesprek met hem had kunnen voeren en dat contact met de Nederlandse ambassade nog steeds ontbrak.
Bijstand door de ambassade gaat om meer dan een stoel in de rechtszaal. Zij moet ook toegang tot de gedetineerde en contact over zijn behandeling proberen te krijgen. Het nieuwe antwoord bevestigt geen geslaagd bezoek aan Elshal. Berendsen schrijft dat de ambassade de Egyptische autoriteiten blijft benaderen om contact, medische zorg en een eerlijke rechtsgang mogelijk te maken.
Geen concrete toezegging over Jetten
De Tweede Kamer nam in oktober een motie aan om de zaak op het hoogste diplomatieke en politieke niveau bij Egypte aan te kaarten. Meer dan duizend ASML-collega’s steunden volgens de organisator bovendien een oproep om de premier en de koning persoonlijk te betrekken.
Of premier Rob Jetten de zaak zelf zal bespreken, en wanneer, zegt Berendsen niet. De minister meldt dat hij Elshal in verschillende recente gesprekken met zijn Egyptische ambtgenoot heeft genoemd. Ook in augustus had hij al een persoonlijk gesprek over de zaak gemeld. De inhoud van die gesprekken houdt hij vertrouwelijk.
De motie schrijft niet voor welke bewindspersoon de zaak moet aankaarten. Het nieuwe antwoord bevat wel de afweging dat telkens wordt bekeken of optreden op het hoogste politieke niveau helpt. Een concrete nieuwe stap van de premier of de koning wordt niet toegezegd.