Voor zestien bruggen en viaducten die worden onderzocht op mogelijk kwetsbaar staal, ontbreekt in het nieuwe kabinetsoverzicht een vervangingsdatum per bouwwerk. Minister Vincent Karremans zegt dat vervanging nodig is waar dit staal is toegepast. In de tussentijd moeten extra inspecties, metingen en waar nodig verkeersbeperkingen veilig gebruik mogelijk houden.
Het gaat om staal dat onder spanning in beton is verwerkt. Bepaalde oudere soorten kunnen door waterstof brozer worden en scheuren. Daardoor kan de constructie aan sterkte verliezen. Karremans ziet op basis van de beschikbare informatie geen aanwijzingen voor acuut gevaar. Dezelfde combinatie van staal en verwerking als bij de in 2024 ingestorte Carolabrug in Dresden is bij de onderzochte Nederlandse bruggen niet gevonden.
Voorrang is nog geen planning
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de interne uitleg over vervanging stelliger is dan het overzicht van de uitvoering. In de beslisnota van 21 oktober schrijft Rijkswaterstaat dat er geen eenvoudige oplossing is voor bruggen met dit probleem: ze moeten worden vervangen en krijgen daarvoor voorrang.
In de tabel bij de antwoorden staat bij vijftien van de zestien bouwwerken onder vervanging dezelfde formulering: “Mogelijk door keuzes die gemaakt worden in herprioritering.” Dat geeft geen start- of eindjaar. Voor de Algerabrug volgt in plaats daarvan uitleg over de onderzoeksvolgorde en samenwerking met de gemeente, die eigenaar is van de betreffende brugdelen.
Habtamu de Hoop (PRO) had juist gevraagd om een planning en kosten per brug. Karremans noemt wel circa vijf miljoen euro voor het inspectieprogramma in 2026 en 2027. Een bedrag en tijdpad voor de vervanging per bouwwerk geeft hij niet. Een deel moest vanwege ouderdom toch al worden vervangen; bij andere komt vervanging eerder dan aanvankelijk verwacht.
De aanpak verschilt sterk per brug
Het overzicht laat zien dat de ene brug inmiddels verkeersbeperkingen of permanente meetapparatuur heeft, terwijl bij andere nog onderzoek wordt voorbereid.
| Brug of viaduct | Wat de minister vermeldt |
|---|---|
| Kennedyweg | Gewichtsbeperking, minder rijstroken en een lagere maximumsnelheid. |
| Cadettenkamp Oost en West | Elke zes weken een controle; sinds augustus continu meten op scheurvorming. |
| Kleinpolderplein | Laatste vermelde inspectie uit 2021; lagere onderzoeksprioriteit vanwege het type staal. |
| Twee A28-viaducten over de spoorlijn Amersfoort-Zwolle | Laatste vermelde inspectie uit het derde kwartaal van 2020; nieuwe inspectie in voorbereiding na latere toevoeging aan de lijst. |
Karremans beschrijft als basisaanpak een inspectie ieder halfjaar. Hij legt niet uit hoe de oude inspectiedata bij Kleinpolderplein en de twee A28-viaducten zich daartoe verhouden. De tabel geeft daarmee niet overal een recent inspectiemoment; de veiligheidsbeoordeling steunt volgens de minister ook op materiaalonderzoek, berekeningen en deskundigenoordelen.
Metingen moeten de tussenperiode overbruggen
Het staal zit grotendeels in het beton en kan niet overal rechtstreeks worden onderzocht. Rijkswaterstaat neemt daarom gerichte steekproeven en beoordeelt het geheel. Als veilig gebruik niet kan worden gegarandeerd, volgen volgens Karremans maatregelen.
Extra onderzoek geeft zo informatie over de toestand van een brug, maar vervangt het kwetsbare staal niet. Voor weggebruikers en regio’s blijft van belang hoe lang tijdelijke maatregelen nodig zijn en wanneer de definitieve oplossing komt. Die datums staan niet in het nieuwe overzicht.