Het gaat om Nederlandse klimaatregels die verder gaan dan wat Europa voorschrijft. VVD-Kamerlid Alisha Müller wil weten welke dat zijn en welke kunnen worden geschrapt. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven-van der Meer vindt zo'n integraal overzicht geen geschikt middel. Niet iedere Nederlandse regel is een onnodige extra verplichting, schrijft ze.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat haar ambtenaren dat bezwaar in de bijbehorende beslisnota concreter maken. Maatregelen zijn met een specifiek doel ingevoerd, staat daarin. Schrappen of afzwakken kan negatieve effecten hebben. Het gaat dus om meer dan verschillen tussen Nederland en een buurland: ook het doel van een maatregel telt bij de beoordeling.
Europa stelt doelen, Nederland kiest maatregelen
Een Nederlandse maatregel kan nodig zijn om een Europese afspraak na te komen, ook als Europa niet precies die maatregel voorschrijft. Dat onderscheid is belangrijk in de discussie over zogenoemde nationale koppen: extra Nederlandse eisen boven op Europese regels.
De Europese Commissie bevestigt bijvoorbeeld dat Nederland voor onder meer wegverkeer, gebouwen en landbouw in 2030 een uitstootdoel heeft van 48 procent minder broeikasgassen dan in 2005. Landen kiezen binnen dat stelsel zelf hun maatregelen. Dat Nederland iets anders doet dan een buurland, bewijst dus niet dat die regel overbodig is.
Werkgevers mogen knelpunten aandragen
Van Veldhoven wil VNO-NCW en MKB-Nederland vragen om een snelle inventarisatie van hun belangrijkste signalen over onnodige extra regels. Op basis daarvan wil ze gerichter kijken welke maatregelen kunnen worden aangepast. Het is een voorstel om werkgevers te raadplegen, geen besluit om hun lijst over te nemen.
Een volledig vergelijkend overzicht zou volgens de minister veel ambtelijke capaciteit kosten. Haar ministerie moet juist bezuinigen. Bovendien zegt zo'n lijst volgens haar nog niet welke verschillen met Europa werkelijk onnodig zijn. Dat moet per maatregel worden beoordeeld.
Er bestaan al openbare overzichten van klimaatmaatregelen. Van Veldhoven verwijst naar de jaarlijkse Klimaat- en Energienota. Wat Müller niet krijgt, is het gevraagde totaaloverzicht waarin Nederlandse regels naast Europese verplichtingen worden gelegd. De Kamer zal de afweging over schrappen daardoor per afzonderlijk voorstel moeten beoordelen.
Heffing al verlaagd, afschaffing nog een voornemen
De minister noemt de nationale CO₂-heffing voor de industrie als een maatregel die het kabinet wil afschaffen vanwege het effect op de concurrentiepositie. Die afschaffing is nog een voornemen. De Nederlandse Emissieautoriteit meldde op 2 november dat de afrekening over 2025 ongeveer 36 miljoen euro oplevert.
De situatie is dit jaar al veranderd. Voor fabrieken die onder de Europese handel in uitstootrechten vallen, blijft over 2026 per saldo geen nationale heffing over: de Europese prijs voor uitstootrechten wordt van het Nederlandse heffingstarief afgetrokken. Voor afvalverbrandingsinstallaties geldt dat niet: die hebben een tarief van 103,66 euro per ton, met vrijstellingen die hun uiteindelijke rekening bepalen. Alleen de opbrengst over 2025 zegt dus niet hoeveel bedrijven nu betalen.
Het verschil tussen de twee jaren laat zien waarom ‘extra Nederlandse regel’ niet genoeg informatie geeft. Naast het bestaan van een heffing tellen het tarief en de vrijstellingen. De aangekondigde inventarisatie van werkgevers kan knelpunten zichtbaar maken. Ze vervangt niet de beoordeling wat afschaffen met de uitstoot en de lastenverdeling doet.