Schrijver en journalist Jigal Krant meldde dat hij op 7 oktober op Utrecht Centraal was geschopt en geslagen door deelnemers aan een pro-Palestijnse demonstratie. Ook zijn behandeling door agenten stelde hij ter discussie: volgens zijn relaas werd hij hardhandig weggevoerd, terwijl zijn belagers ongemoeid bleven.
Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel ziet geen reden om het politieoptreden onafhankelijk te laten onderzoeken. Hij verwijst naar de uitleg van de politie: agenten zagen een ‘schermutseling’, haalden de partijen direct uit elkaar en hielden hen gescheiden. De persoonsgegevens van Krant zijn genoteerd voor een eventueel onderzoek.
De minister beantwoordt daarmee vragen van Gidi Markuszower, Shanna Schilder en Annelotte Lammers, alle drie van Groep Markuszower. Zij vroegen zowel om een reconstructie van het incident als om een onafhankelijk oordeel over de agenten.
Beelden bewaren is nog geen beoordeling
Er zijn geen aanhoudingen verricht. Volgens Van Weel was er bij het beantwoorden van de vragen ook geen aangifte gedaan. De NS is gevraagd camerabeelden te bewaren; de minister schrijft dat deze zijn veiliggesteld.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het langer bewaren van beelden na een incident al in het gewone camerabeleid van NS past. Zonder incident verdwijnen beelden na 28 dagen. Bij een incident bewaart NS ze tot de afhandeling klaar is. De vervoerder kan zulke beelden ook uit voorzorg apart houden.
Die bewaring voorkomt dat mogelijk bewijsmateriaal verdwijnt. Zij geeft nog geen antwoord op de vraag of agenten juist handelden. In de uitleg waarmee Van Weel een onafhankelijk onderzoek afwijst, ontbreken een beoordeling van de beelden en een concrete reactie op Krants beschrijving van het hardhandig wegvoeren. De minister beroept zich op het relaas van de politie zelf.
Welke rol speelt een aangifte?
Van Weel verbindt het bewaren van de beelden aan de mogelijkheid dat later alsnog aangifte wordt gedaan. Een aangifte is niet voor ieder strafrechtelijk onderzoek een wettelijke voorwaarde. Het Openbaar Ministerie legt uit dat de meeste misdrijven ook zonder aangifte vervolgd kunnen worden. De antwoorden maken niet duidelijk welke verdere onderzoeksstappen in deze zaak zijn gezet.
Bij de voorbereiding van de demonstratie hadden politie en gemeente meermaals contact. Volgens de minister waren er geen signalen dat ongeregeldheden of gevaar voor reizigers te verwachten waren. De gevoeligheid van 7 oktober was wel meegewogen; uit voorzorg waren agenten aanwezig.
Van Weel noemt geweld, intimidatie en discriminatie tegen Joden onacceptabel. Voor wie de bescherming door de politie zelf ter discussie stelt, is controle op dat optreden van wezenlijk belang. Het uit elkaar halen van mensen kan een confrontatie stoppen. Of de behandeling van ieder van hen daarbij juist was, is een afzonderlijke vraag. Daarvoor komt op initiatief van de minister geen onafhankelijke toets.
