Premier Rob Jetten sluit niet meer uit dat teksten op zijn officiële sociale media materiaal bevatten dat met kunstmatige intelligentie is gemaakt. In september schreef hij nog dat voor die berichten geen AI was gebruikt. Nu ontkent hij dat de berichten volledig door AI zijn gegenereerd.
De nieuwe uitleg staat in antwoorden aan Pepijn van Houwelingen (FVD), naar aanleiding van onderzoek van de Volkskrant. Volgens Jetten is bij het opstellen van de berichten altijd mensenwerk verricht. Tegelijk schrijft hij dat passages afkomstig kunnen zijn uit stukken waarbij AI is ingezet.
De eerdere ontkenning was breder
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de nieuwe uitleg afwijkt van Jettens antwoord van 29 september. Toen schreef hij over de officiële kanalen dat er “geen gebruik gemaakt van AI” was. Van Houwelingen vroeg ook of de eerste versie van berichten door AI was gegenereerd. De premier verwees daarvoor terug naar die ontkenning.
In het nieuwe antwoord ligt de grens elders: er zouden geen berichten zijn geplaatst die “volledig AI gegenereerd” zijn. De premier noemt beleidsdossiers, gespreksnotities en eerder gebruikte teksten als materiaal waaruit berichten worden samengesteld. Hij kan niet uitsluiten dat bij het maken van zulke stukken AI is gebruikt en dat overgenomen passages daarvan sporen bevatten.
Welke berichten dat betreft, welke passages zijn overgenomen en wat mensen daaraan hebben veranderd, maakt hij niet duidelijk. Ook legt hij niet uit hoe zijn eerdere stellige ontkenning zich verhoudt tot deze nieuwe mogelijkheid.
Menselijke controle vertelt niet wie de eerste versie schreef
Jetten beroept zich op de communicatierichtlijn van de overheid. Die staat AI als hulpmiddel toe, zolang een mens het resultaat controleert. Volgens de richtlijn hoeft het gebruik niet bij ieder afzonderlijk bericht te worden vermeld, omdat een mens verantwoordelijk blijft.
Die regel beschrijft wie een tekst moet controleren. Zij beantwoordt niet de feitelijke vraag of een eerste versie of een overgenomen passage door AI is geschreven. Juist daarover vroeg de Kamer duidelijkheid. Mensen lezen deze berichten als de officiële woorden van de premier; de Kamer moet zijn uitleg over de totstandkoming kunnen controleren.
De nieuwe antwoorden bevatten geen overzicht van de totstandkoming van de onderzochte posts. Jetten blijft bij zijn verklaring dat alle berichten met menselijke betrokkenheid zijn opgesteld, maar geeft geen uitsluitsel over het gebruik van AI in overgenomen passages.