Een kind achterop de elektrische fiets of in de elektrische bakfiets moet volgens het nieuwe kabinetsplan ook een helm dragen. De voorgenomen helmplicht voor minderjarigen is dus veel breder dan een maatregel tegen fatbikes. Het gaat ook om de gewone rit met een ouder naar school, de opvang of de sportclub.

Minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans heeft het voorstel naar het parlement gestuurd. Hij wil de plicht op 1 september 2027 laten ingaan. Het is nog geen geldende regel.

Ook een passagier heeft straks een helm nodig

Het plan kijkt naar de leeftijd van degene die op de fiets zit, niet alleen naar wie er stuurt. Een volwassen ouder hoeft op de gewone e-bike volgens dit plan geen helm te dragen, het minderjarige kind achterop wel. Hetzelfde geldt voor kinderen in een reguliere elektrische bakfiets.

Wie krijgt volgens het plan een helmplicht? Voorbeelden
Rit of reizigerHelmplicht volgens het plan
Een 16-jarige op een fatbikeJa
Een 16-jarige op een gewone e-bikeJa
Een 5-jarige achterop een e-bike of in een elektrische bakfietsJa
Een volwassen ouder op diezelfde e-bikeNee
Een kind op een fiets zonder elektrische ondersteuningNee

Wat zegt het cijfer over hersenletsel?

Karremans wijst op zesmaal zoveel hersenletsel onder jongeren in 2024 als in 2020. Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat dit cijfer een kleinere leeftijdsgroep beschrijft dan de voorgestelde helmplicht. We legden de aankondiging naast het onderliggende onderzoek van VeiligheidNL: de stijging gaat over 12- tot en met 17-jarigen op elektrische fietsen, inclusief fatbikes. Bestuurders én passagiers tellen mee. Het is geen afzonderlijke uitkomst voor jonge kinderen in een bakfiets.

VeiligheidNL vond in die groep een stijging van 522 procent in bezoeken aan de spoedeisende hulp voor hersenletsel tussen 2020 en 2024. Dat is ruim zesmaal zoveel. Het gaat om licht en ernstig hersenletsel samen, waaronder hersenschuddingen. Het cijfer zegt hoeveel vaker letsel werd behandeld, niet dat iedere rit zesmaal zo gevaarlijk werd.

Voor bescherming door een helm is er breder onderzoek. Verkeersveiligheidsinstituut SWOV beschrijft dat een helm bij een ongeval het risico op ernstig hoofdletsel gemiddeld met ongeveer 60 procent vermindert. Een helm beperkt dus de gevolgen van een val of botsing; hij voorkomt de botsing zelf niet. Veilige fietspaden, kruispunten en lagere snelheden van ander verkeer blijven eveneens van belang.

Een extra aankoop voor gezinnen

Voor ouders betekent de brede plicht dat ook kinderen die zelf nog helemaal niet elektrisch fietsen een passende helm nodig hebben. In het eerdere ontwerp dat in april 2026 ter consultatie werd gepubliceerd, rekende het ministerie met een minimumprijs van ongeveer €40 per helm. Met die rekenaanname komt een gezin dat voor drie kinderen nog helmen moet kopen op €120.

In datzelfde ontwerp noemt het ministerie de helm relatief goedkoop vergeleken met de aanschaf van een e-bike. Voor een gezin dat al een fiets heeft, is het wel een nieuwe uitgave. Of kinderen veilig kunnen blijven reizen, gaat daarmee ook over betaalbare, passende bescherming en veilige routes.

In de consultatie vroegen deelnemers uit landelijke gebieden bovendien aandacht voor jongeren die weinig alternatieven hebben voor de e-bike. Voor hen is de rit naar school of vrienden niet zomaar door een busrit te vervangen.

Een BSO-bus kan een uitzondering krijgen

Voor voertuigen met extra bescherming kondigt het kabinet een uitzonderingsroute aan. De RDW moet ze beoordelen en aanwijzen. Het noemt de BSO-bus, waarmee de kinderopvang kinderen vervoert, als voorbeeld. Dat is nog geen algemene vrijstelling voor alle kinderopvangritten of bakfietsen.

De kinderopvang had in de consultatie gewezen op gordels en een beschermende constructie van zulke bussen, en op het telkens passen, bewaren en controleren van helmen bij wisselende groepen kinderen. De vraag is daar welke bescherming het voertuig zelf al biedt. Voor de gewone elektrische bakfiets van ouders houdt het kabinet vast aan een helm voor de kinderen.