De jacht op hazen in Groningen, Utrecht en Limburg gaat voorlopig niet open. Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen wil eerst lopende onderzoeken naar de bescherming en het beheer van wilde dieren afwachten. Dat sluit ingrijpen bij zieke hazen niet uit: provincies kunnen daarvoor een vergunning geven.
Het onderscheid is belangrijk in de discussie over hazenmyxomatose. Die ziekte kan hazen ernstig aantasten. Renate den Hollander (VVD) vroeg de minister om de gesloten jacht op korte termijn te heroverwegen, mede vanwege de ziekte en nieuwe telgegevens. Maar bestrijding van dierenleed en het openstellen van de gewone jacht zijn verschillende besluiten.
Het ziekteadvies zegt iets anders dan de vraag suggereert
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de aangehaalde expertbrief geen advies bevat om ook gezonde hazen af te schieten. Wij lazen de oorspronkelijke brief van het Italiaanse WOAH-referentielaboratorium IZSLER, waarnaar de vragen verwijzen.
De deskundigen schreven op 5 november 2024 dat de ziekte bij een hoge dichtheid van hazen grote gevolgen kan hebben. Hun aanbevelingen richten zich vervolgens op het snel herkennen en verwijderen van dieren met ziekteverschijnselen, het weghalen van dode dieren en onderzoek in het laboratorium. Een algemene verkleining van de populatie door gezonde dieren af te schieten staat niet in die aanbevelingen.
In de Kamervraag wordt het advies omschreven als een oproep om de hazenstand niet te hoog te laten oplopen. Van Essen wijst die uitleg af. Ook de veronderstelling dat er in de drie provincies niets aan het lijden van zieke hazen kan worden gedaan, klopt volgens de minister niet. Provincies kunnen een vergunning geven om zieke of gebrekkige dieren te doden en om dierenpopulaties te beheren ter voorkoming van ziekteverspreiding.
Een landelijke stijging vertelt niet het hele provinciale verhaal
Er zijn wel positieve signalen over de aantallen hazen. Van Essen erkent dat de langdurige afname de laatste jaren tot stilstand is gebracht en dat er een toename lijkt te zijn. Wat dat betekent voor de bescherming van de soort, is nog niet opnieuw beoordeeld.
Ook de nieuwe telmethode heeft grenzen. Het CBS combineerde tellingen van de Jagersvereniging met gegevens uit het Netwerk Ecologische Monitoring. Het rapport verscheen in april 2026, maar de onderzochte reeks loopt van 2013 tot en met 2023. Zij beschrijft dus niet wat de latere ziekte-uitbraak met de aantallen heeft gedaan.
Bij controle van het rapport valt bovendien op dat juist voor Groningen en Utrecht geen gecombineerde hazentrend kon worden berekend. Daar waren te weinig meetpunten van jagers met tellingen die aan het protocol voldeden. De indicatieve landelijke trend berust op negen provincies. Voor Limburg, de derde provincie met gesloten hazenjacht, kon wel een gecombineerde trend worden bepaald.
Dat maakt de tellingen niet waardeloos. Beide meetnetten kunnen elkaar juist aanvullen. Het maakt wel uit of een landelijke ontwikkeling wordt gebruikt om een besluit over een specifieke provincie te onderbouwen.
Meer dan het aantal dieren
Bij de beoordeling uit 2022 keek Wageningen Environmental Research niet alleen naar aantallen. Ook de verspreiding, het leefgebied en het toekomstperspectief telden mee. De onderzoekers beoordeelden de toestand van haas en konijn toen als zeer ongunstig.
Van Essen laat onderzoeken of een andere beoordelingsmethode geschikter is voor nationaal beschermde soorten zoals de haas. De resultaten verwacht hij medio 2027. Hij wil die samen met andere onderzoeken bekijken voordat hij over heropening beslist. Die verwachte onderzoeksdatum is geen beloofde openingsdatum voor de jacht.
