NS stelde reizigers bij de opening van de nieuwe Eurostar-terminal in Amsterdam een forse groei in het vooruitzicht: vanaf eind 2025 zouden er ongeveer 650 mensen per trein naar Londen kunnen instappen. In een nieuw antwoord noemt minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink voor de grenscontrole nog een afspraak voor 250 reizigers per trein uit Amsterdam.

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat verschil tussen de aangekondigde groei en de afgesproken personeelsinzet. Wij vergeleken de openingspublicatie van NS van 10 februari 2025 met het nieuwe antwoord aan Habtamu de Hoop en Lisa Westerveld van PRO. Een gebouw dat meer mensen kan ontvangen en grenscontroles die dat aantal op tijd kunnen verwerken, zijn twee verschillende voorwaarden voor een directe treinreis.

Drie aantallen voor hetzelfde vertrekstation

Wat wordt geteld?Reizigers per trein uit Amsterdam
Door NS aangekondigde terminalcapaciteit voor eind 2025Ongeveer 650
Afspraak waarop de grenscontrole volgens de minister is ingericht250, te verwerken binnen 90 minuten
Gemiddeld verkochte tickets in de afgelopen periode, volgens de ministerOngeveer 450

Het getal 250 betekent dus niet dat er feitelijk maar 250 mensen instappen. Van den Brink zegt juist dat Eurostar gemiddeld aanzienlijk meer tickets verkoopt dan is afgesproken. Hij legt het probleem bij de vervoerder: meer reizigers dan de overeengekomen inzet aankan, leidt volgens hem tot vertraging en veiligheidsrisico’s.

Voor Rotterdam noemt het antwoord daarnaast 160 reizigers per trein. De vergelijking hierboven gaat alleen over Amsterdam. De aankondiging van NS is bovendien een eerdere groeibelofte, geen door ons vastgestelde huidige capaciteit van de terminal.

Wie betaalt de extra paspoortcontrole?

Voor de rechtstreekse trein naar Londen gaan reizigers al vóór vertrek door de grenscontrole. Zo hoeven zij niet later in België of Frankrijk uit te stappen voor die controle. Dat vooraf controleren in Nederland noemt het kabinet een extra service die op verzoek van Eurostar is geregeld.

Daarom betaalt Eurostar de afgesproken inzet van de Koninklijke Marechaussee en het benodigde materieel. Wil het bedrijf meer reizigers meenemen, dan moeten de afspraken worden aangepast en moet er extra personeel komen. Dat kost voorbereidingstijd. Ook de extra kosten blijven volgens Van den Brink voor Eurostar.

De vragenstellers zetten daar de luchtvaart tegenover, waar de overheid de gewone controle aan de Europese buitengrens niet aan luchtvaartmaatschappijen doorberekent. Het kabinet houdt vast aan het onderscheid: de controle zelf is verplicht, de verplaatsing ervan naar een Nederlands treinstation niet. Het wil die extra voorziening niet voor één commerciële verbinding financieren.

Voor reizigers bepaalt die financiële afspraak mede hoeveel mensen op tijd door de controle kunnen. De ambitie om meer mensen duurzaam per trein te laten reizen, heeft daarmee ook personeel en een passende afspraak over de betaling nodig. Alleen meer ruimte in de terminal lost dat niet op.

Snellere poortjes nog zonder startdatum

Het kabinet werkt aan automatische grenspoortjes om meer reizigers te kunnen controleren. Een datum waarop die in Amsterdam worden ingezet, noemt Van den Brink niet. Planning, uitvoerbaarheid en financiering worden nog uitgewerkt. Ook een nieuwe afspraak voor hogere passagiersaantallen is in het antwoord niet vastgelegd.