Hoeveel water en stroom een datacenter gebruikt, hoeft niet volledig zichtbaar te zijn voor de mensen die ernaast wonen. Ongeveer twee derde van de rapporterende centra heeft gegevens deels of helemaal als bedrijfsvertrouwelijk aangemerkt. Dat schrijft staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit Willemijn Aerdts in twee nieuwe antwoorden.
De overheid krijgt sinds 2026 wél alle gevraagde gegevens, ook de vertrouwelijke. Daarvoor konden datacenters zulke informatie bij hun opgave weglaten. Het Rijk kan dus meer weten over een grootverbruiker dan bewoners die willen beoordelen wat die voor hun omgeving betekent.
Inleveren is nog niet openbaar maken
Sandra Beckerman van de SP en André Flach van de SGP vroegen afzonderlijk naar de ontbrekende gegevens. Aerdts vindt dat de overheid genoeg inzicht heeft in het energiegebruik om beleid te maken. Zij wijst op de rapportages en de samenwerking met netbeheerders.
Voor openbare controle geldt een andere grens. Volgens de publicatieregels van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland kunnen bedrijven per antwoord vertrouwelijkheid aangeven. Dat varieert volgens de staatssecretaris van enkele gegevens tot alles, waaronder het energie- en watergebruik.
Een bedrijf mag dat volgens RVO alleen doen als het kan aantonen dat vertrouwelijkheid zwaarder weegt dan openbaarheid over het energiegebruik. Wie de gegevens alsnog wil hebben, kan een verzoek op grond van de Wet open overheid doen. De overheid moet dan per geval het bedrijfsbelang afwegen tegen het belang van openbare milieu-informatie.
Voor bewoners is dat een wezenlijk verschil: in het gepubliceerde overzicht kunnen zij niet zelf alle verbruikscijfers vergelijken. Voor meer informatie moeten zij een afzonderlijke openbaarheidsprocedure beginnen. Terwijl besluiten over datacenters volgens het kabinet zelf raken aan schaarse netruimte, water en de leefomgeving.
104 meldingen zijn geen bewijs van 82 overtreders
In de vragen staan 104 rapporterende datacenters tegenover 186 commerciële centra met een aangeboden vermogen vanaf 500 kilowatt. Die aantallen meten niet hetzelfde. De meldplicht begint bij 500 kilowatt daadwerkelijk geïnstalleerde computerapparatuur. Capaciteit die een bedrijf aanbiedt, hoeft nog niet met apparatuur te zijn gevuld.
Volgens Aerdts heeft ieder aangeschreven datacenter gereageerd: met een rapportage of met de verklaring dat het onder de grens blijft. Het verschil tussen de twee aantallen laat dus niet zien hoeveel bedrijven hun plicht ontduiken.
Ook de totaalcijfers meten niet hetzelfde
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de twee energiecijfers in het antwoord geen zuivere jaarvergelijking opleveren. Wij controleerden het CBS-cijfer en de omschrijving van de Europese rapportage. De 5,1 miljard kilowattuur over 2024 betreft stroom van het openbare net naar aansluitingen met een datacenter als hoofdactiviteit. De genoemde 5,7 miljard over 2025 betreft alle energie van rapporterende centra, ook eigen datacenters van bedrijven en instellingen.
Hoe hun aandeel in het Nederlandse stroomgebruik in 2025 veranderde, staat daarmee nog niet vast. Bij water speelt bovendien een tweede grens: de rapportage meet water op de locatie. Het water dat elders nodig is om hun stroom te maken, blijft buiten die telling.

