Voor mensen met een ernstige crackverslaving zijn te weinig effectieve behandelingen beschikbaar, erkent minister van Volksgezondheid Sophie Hermans. Een onderzoek naar langwerkende dexamfetamine moet uitwijzen of dit middel hun cocaïnegebruik kan verminderen. Maar juist dat onderzoek, REDUCE, is opgeschort.

De burgemeesters van de vier grote steden en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben het kabinet gevraagd meer in te zetten op medicatie. Joost Sneller (D66) en Lisa Vliegenthart (PRO) vroegen vervolgens toestemming voor een nieuwe proef. In de antwoorden van 13 oktober komt die toestemming er niet. Hermans wil eerst het bestaande onderzoek hervatten en laat de betrokken partijen bepalen welke stappen daarvoor nodig zijn.

Een proef voor een specifieke groep

REDUCE onderzoekt een middel dat zijn werkzame stof langzaam afgeeft. Het onderzoeksplan voorziet in 204 deelnemers met een cocaïneverslaving die ook methadon krijgen voor hun bijkomende heroïneverslaving. Zij krijgen gedurende 24 weken het middel of een placebo, een middel zonder de onderzochte werkzame stof. Onderzoekers vergelijken onder meer hun cocaïnegebruik, gezondheid en kwaliteit van leven.

Dat is een concretere vraag dan of medicatie de crackproblematiek in de steden kan oplossen. De proef richt zich op een afgebakende groep patiënten, terwijl burgemeesters hulp zoeken voor een breder maatschappelijk probleem. Een bruikbare behandeling ontwikkelen vraagt onderzoek; passende zorg organiseren omvat ook opvang, wonen en begeleiding.

Het verzoek om hulp ligt al op tafel

Amsterdam vroeg Hermans op 30 september de onderzoekers en zorgpartijen snel bij elkaar te brengen. Volgens de gemeente had de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd de productie van het onderzoeksmiddel stilgelegd. Amsterdam vroeg ook om landelijke afspraken voor het voorschrijven van kortwerkende dexamfetamine bij crackverslaving. Dat is een andere toepassing dan het langwerkende middel dat REDUCE onderzoekt.

In een tweede antwoord over de stilgelegde proef, eveneens van 13 oktober, zegt Hermans op korte termijn met de grote steden en de VNG te willen spreken over crackproblemen. Voor het hervatten van het onderzoek noemt zij geen datum. De concrete reden voor de productiestop moet volgens haar later blijken uit het openbare inspectierapport.

Veilige medicatie en toegang tot behandeling dienen dezelfde mensen. Deelnemers moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit van het middel, terwijl patiënten met een ernstige verslaving weinig behandelopties hebben. Alleen de noodzaak van onderzoek erkennen geeft hun nog geen zicht op een nieuwe mogelijkheid voor zorg. Daarvoor moet duidelijk worden wie de hindernissen voor REDUCE wegneemt en wanneer de proef verder kan. Die planning ontbreekt in de antwoorden.