Een sticker op de deur moet straks laten zien dat een café, restaurant of hotel werk maakt van sociale veiligheid. De campagne Écht Gezellig begint maandag 16 november en is een initiatief van werkgeversorganisatie Koninklijke Horeca Nederland, CNV en De Horecabond. Zij bieden ook gedragsregels, trainingen en gratis externe vertrouwenspersonen aan.
Voor werknemers en gasten is belangrijk wat die sticker betekent. De initiatiefnemers schrijven zelf dat het geen keurmerk of certificaat is en niet betekent dat de zaak is gecontroleerd. Een ondernemer verklaart bij de aanmelding zich samen met medewerkers in te zetten voor een veilige werkomgeving.
Niet iedere deelnemer hoeft al ‘koploper’ te zijn
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de campagne onderscheid maakt tussen voorlopers en gewone deelnemers. We vergeleken de werving van zogeheten koplopers met het huidige aanmeldformulier en de gedragscode. Voor de eerste groep noemde KHN vier voorwaarden: werken met gedragsregels, veiligheid regelmatig bespreken, medewerkers de weg naar een vertrouwenspersoon wijzen en aandacht besteden aan kennis en vaardigheden.
Vanaf de landelijke start kan iedere horecazaak aansluiten, ook als zij nog niet aan alle vier die voorwaarden voldoet. Het openbare aanmeldformulier vraagt contactgegevens en instemming met een deelnameverklaring. Het vraagt geen bewijs dat medewerkers een training hebben gevolgd of een gedragscode kennen.
De verklaring bevat wel een opdracht: het onderwerp met personeel bespreken, duidelijk maken waar medewerkers hulp kunnen zoeken en concrete stappen zetten. De sticker laat daarmee een belofte van de deelnemer zien. Voor een werknemer zegt de opvolging van een melding meer dan de sticker op de deur.
Hulp hoeft niet via je leidinggevende
De praktische hulp achter de campagne is voor medewerkers een belangrijk onderdeel. De externe vertrouwenspersonen zijn volgens de campagne gratis, onafhankelijk van het eigen bedrijf en beschikbaar voor iedereen die in de horeca werkt. Ook als het ongewenste gedrag van een leidinggevende komt, kan iemand buiten de zaak worden benaderd.
Een medewerker hoeft bovendien niet eerst zelf een lastige gast of collega aan te spreken. De campagne vermeldt uitdrukkelijk dat je ook direct hulp kunt zoeken. Dat is van belang op een werkvloer waar degene die een grens overschrijdt ook over je werk kan beslissen.
Een vertrouwenspersoon biedt een luisterend oor en helpt mogelijke vervolgstappen afwegen. Dat gesprek is iets anders dan een formele klachtenprocedure. Volgens de overheidsinformatie op Arboportaal kan een vertrouwenspersoon bij zo'n procedure ondersteunen; de keuze voor vervolgstappen blijft bij de medewerker.
De werkgever houdt zijn verantwoordelijkheid
De campagne bevat veertien gedragsregels, waaronder grenzen respecteren als het druk is en elkaar alleen aanraken als dat gepast en gewenst is. Bedrijven kunnen de regels met hun team aanvullen. Ook kunnen zij huisregels voor gasten maken. De aanpak wordt mede betaald door het Horeca Ontwikkel Platform.
De wettelijke verantwoordelijkheid begint niet bij deelname aan de campagne. Iedere werkgever moet maatregelen nemen om onder meer pesten, discriminatie, agressie en seksuele intimidatie te voorkomen of te beperken. Die bescherming moet ook gelden als het gedrag van klanten komt.
Een medewerker naar een vertrouwenspersoon verwijzen neemt die taak niet over. De werkgever moet zorgen dat meldingen zorgvuldig worden opgevolgd en dat de omstandigheden op de werkvloer verbeteren. Ook zonder sticker blijft dat zijn verantwoordelijkheid.
