Wie betaalt voor pro-Palestijnse demonstraties op Nederlandse universiteiten? Ruim een jaar nadat de Kamer onderzoek naar buitenlandse financiering vroeg, hebben de betrokken ministeries nog geen zicht op de specifieke geldstromen. Minister van Onderwijs Rianne Letschert zegt dat een wettelijke bevoegdheid ontbreekt om daarvoor personen of organisaties te onderzoeken.
Een datum voor onderzoeksresultaten geeft zij niet. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel moet vóór de behandeling van zijn begroting een tijdpad geven voor een bredere verkenning van buitenlandse geldstromen. Daarbinnen moet duidelijk worden hoe het verzoek over de universiteitsprotesten wordt uitgevoerd.
Hetzelfde obstakel als in juni
De Kamer vroeg in oktober 2025 om onderzoek naar financiering door buitenlandse staten en daarmee verbonden instellingen of bedrijven. Zelfstandig Kamerlid Mona Keijzer wil weten wat daarvan terechtkomt. Zij verbindt die vraag aan waarschuwingen van de AIVD over de betrokkenheid van een Hamas-netwerk bij demonstraties.
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het kabinet vier maanden geleden al tegen hetzelfde obstakel aanliep. Op 23 juni schreef Van Weel dat het kabinet sprak over uitvoering van de motie, maar dat verschillende overheidsorganisaties geen wettelijke basis hadden om personen of organisaties te onderzoeken. Hij beloofde de Kamer daar zo spoedig mogelijk over te informeren. De nieuwe antwoorden leveren nog geen geldstromen of onderzoeksresultaten op.
De interne beslisnota maakt duidelijk wie het vervolg moet verzorgen: Justitie en Veiligheid zal voortaan over dit verzoek rapporteren. Letschert heeft Van Weel om hulp gevraagd. De volgende toezegging betreft dus de planning van het onderzoek, niet de uitkomst ervan.
Invloed van een netwerk is iets anders dan betaling
De AIVD meldt in zijn jaarverslag over 2025 dat in Nederland ongeveer tien personen actief zijn die verbonden kunnen worden aan een Europees Hamas-netwerk. Dat netwerk houdt zich volgens de dienst bezig met propaganda, lobbywerk en geld inzamelen voor Hamas in Gaza. De dienst ziet ook betrokkenheid bij bredere organisaties die demonstraties organiseren namens een groter deel van de Palestijnse gemeenschap.
Die passage beschrijft geen buitenlandse betalingen aan Nederlandse universiteitsprotesten. Fondsenwerving voor Hamas in Gaza en financiering van een demonstratie in Nederland zijn verschillende geldstromen. Wie de waarschuwing wil gebruiken om vast te stellen wie campusprotesten betaalt, heeft ook bewijs van die betalingen nodig.
Dat onderscheid is van belang voor demonstrerende studenten en medewerkers. Een netwerk kan proberen invloed uit te oefenen op een bredere beweging, zonder dat daarmee de herkomst van het geld van alle deelnemers of organisatoren is vastgesteld.
Veiligheidsdiensten kunnen wel onderzoek doen
Het ontbreken van een bevoegdheid bij ministeries betekent niet dat de overheid nergens kan kijken. In zijn brief van juni beschrijft Van Weel dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten onderzoek kunnen doen bij ernstige vermoedens van buitenlandse financiering die de democratische rechtsorde of nationale veiligheid bedreigt. Ook bestaan er instrumenten tegen witwassen en terrorismefinanciering. Over concrete inlichtingenonderzoeken doet het kabinet geen openbare mededelingen.
Voor het afzonderlijke Kamerverzoek over universiteitsprotesten ontbreekt intussen nog steeds een openbaar antwoord op de financiële vraag: welke buitenlandse geldstromen zijn vastgesteld, via wie lopen ze en om welke bedragen gaat het?