Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan trekt het getal van 600 vakantiehuizen op Bonaire in twijfel met een uitleg die botst met de werkwijze van de bron. Volgens haar haalt het gebruikte dataplatform aanbiedingen van dezelfde woning op verschillende verhuursites niet uit de telling. AirDNA, waar het oorspronkelijke rapport zijn cijfers vandaan haalt, beschrijft juist hoe het zulke advertenties samenvoegt.
Het verschil is relevant voor inwoners die een betaalbaar huis zoeken. Als gewone woonhuizen voor vakantieverhuur worden gebruikt, zijn ze gedurende die verhuur niet beschikbaar voor bewoners. Om de woningvoorraad te beschermen, moet de overheid weten om welke huizen het gaat. Een bezwaar tegen de telling vraagt daarom ook om controle van de manier waarop die is gemaakt.
De minister antwoordt op vragen van PRO-Kamerleden Mikal Tseggai en Habtamu de Hoop. Zij vroegen naar aanleiding van berichtgeving over woningen die voor vakantiegangers worden aangeboden terwijl inwoners betaalbare woonruimte nodig hebben.
Een filter dat volgens de minister ontbreekt
Het getal staat in het rapport Vishon Boneiru 2050 van de commissie die een toekomstvisie voor Bonaire opstelde. Daarin worden AirDNA-cijfers genoemd met 13 november 2025 als peildatum. De minister schrijft over die bron: “Daarnaast filtert de bron de overlap van het aanbod bij verschillende platforms voor toeristische verhuur er niet uit.”
AirDNA legt in een methodetoelichting van juli 2023 uit dat het advertenties op Airbnb en Vrbo aan elkaar koppelt om gegevens over dezelfde accommodatie samen te voegen. Het vergelijkt daarvoor onder meer de locatie, prijzen en kenmerken van de woning. De leverancier beschrijft dus een werkwijze om juist dubbeltellingen tussen platforms te voorkomen.
Boekholt-O’Sullivan geeft geen onderliggende analyse waarmee zij laat zien waarom die werkwijze bij deze cijfers tekortschiet. Ook noemt zij geen gecorrigeerd aantal woningen. Haar algemene stelling dat de bron overlap niet uitfiltert, sluit niet aan op de gepubliceerde uitleg van de leverancier.
Verhuuraanbod en verloren woonruimte
Het visierapport stelt vast dat woningen op verhuurplatforms worden aangeboden. Het bevat geen telling van huizen die eerst tot de betaalbare woningvoorraad behoorden en daaruit zijn verdwenen. Bovendien gebruikt het rapport op de ene plek 600 en op een andere plek circa 650 woningen, met dezelfde verwijzing naar AirDNA en dezelfde peildatum.
De minister voert nog een ander bezwaar aan: in het aanbod zitten volgens haar resortwoningen die speciaal voor toeristen zijn gebouwd. Die zijn nooit onderdeel geweest van de betaalbare woningvoorraad. Een onderbouwd aantal gewone woningen dat toeristisch wordt verhuurd, blijft daarmee ontbreken.
Ook de CBS-telling van de woningvoorraad lost dat niet op. Het CBS bracht de bebouwing in 2023 en 2024 in kaart door gebouwen van buiten te bekijken, zonder bewoners te ondervragen. Gebouwen met uitsluitend een logiesfunctie vallen buiten het woningtotaal; gebouwen met een gecombineerde woon- en logiesfunctie tellen wel mee. Dat geeft geen overzicht van woonhuizen die later naar vakantieverhuur zijn overgegaan.
Nieuwe huizen krijgen voorwaarden
Voor nieuwe betaalbare koopwoningen noemt het kabinet bescherming via de koopovereenkomst. De woningen mogen tien jaar niet voor meer dan een geïndexeerde maximumprijs worden doorverkocht. Ook mogen ze niet voor kortetermijnverhuur of commerciële doeleinden worden gebruikt. Volgens de antwoorden moeten die voorwaarden doorwerken bij een volgende eigenaar.
Zo kan publieke steun aan nieuwbouw verbonden worden aan het behoud van woonruimte voor bewoners. De voorwaarden beschermen specifieke woningen. Voor het hele eiland ontbreekt nog het betrouwbare overzicht waarmee kan worden beoordeeld hoeveel gewone woonruimte voor toeristische verhuur wordt gebruikt.
De woondeal voorziet in 1.700 woningen tot en met 2030, waarvan 1.122 in de betaalbare categorie moeten vallen. In een afzonderlijke bouwafspraak voor 444 sociale huurwoningen zijn volgens de antwoorden inmiddels 221 woningen gerealiseerd.