Een kleine webshop mag van de Nederlandse toezichthouder onder voorwaarden biologische producten doorverkopen zonder zelf een bio-certificaat te hebben. Registratie is dan genoeg. Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Silvio Erkens erkent nu dat Nederland hiermee afwijkt van de Europese verordening.

Skal laat die lichtere aanpak onder meer toe bij webshops met hooguit €50.000 omzet uit biologische producten in het vorige boekjaar. Zij mogen alleen kant-en-klaar ingekochte, voorverpakte producten verkopen en die niet bewerken. Begin oktober stonden 193 webshops volgens Erkens in deze categorie geregistreerd.

Hetzelfde pak, andere regels

Renate den Hollander van de VVD vroeg waarom een webshop voor dezelfde gesloten verpakkingen meer verplichtingen heeft dan een gewone winkel. Een fysieke winkel kan onder voorwaarden buiten de meldings- en certificaatplicht vallen. Online verkoop valt daar volgens de geldende uitleg niet onder.

Erkens verwijst naar een Europese uitspraak uit 2017: voor de uitzondering op rechtstreekse verkoop moeten verkoper en klant bij de verkoop aanwezig zijn. Het Hof wees ook op risico’s van opslag en bezorging, zoals verwisseling en het opnieuw etiketteren van producten. Een controle bij de producent dekt daardoor niet vanzelf de hele weg naar de klant.

Voor kleine ondernemers betekenen de regels kosten en administratie, ook als zij een verpakking nooit openmaken. Of een certificaat voor zulke webshops meer oplevert dan registratie met controles op risico’s, is volgens Erkens voor zover bekend niet onderzocht.

Een geregistreerde webshop staat overigens wel onder toezicht en betaalt bijdragen aan Skal. Het ontbreken van een eigen certificaat is dus geen bewijs dat de producten niet biologisch zijn. De vraag is hoe het toezicht de klant beschermt zonder kleine verkopers onnodig te belasten, en waarom de Nederlandse oplossing niet op de Europese hoofdregel aansluit.

Het nieuwe antwoord mist een Europees akkoord

Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat de Europese onderhandelingen verder zijn dan het antwoord beschrijft. Erkens schrijft dat het Nederlandse voorstel is opgenomen in een onderhandelingsmandaat en dat gesprekken met het Europees Parlement de komende maand worden gevoerd. Wij controleerden de Europese stukken: Raad en Parlement meldden op 20 oktober al een voorlopig akkoord.

De op 28 oktober gepubliceerde compromistekst breidt de uitzondering uit naar bepaalde online verkopen van voorverpakte biologische producten. De toelichting richt zich op winkeliers die een fysiek verkooppunt hebben en daarnaast online bestellingen leveren. Het is geen aangekondigde algemene vrijstelling voor iedere zelfstandige webshop.

Die versoepeling is nog niet de geldende regel: het Europese wetgevingsdossier wacht op de formele behandeling door het Parlement. Het nieuwe Nederlandse antwoord noemt het bereikte voorlopige akkoord niet. De bijbehorende beslisnota is gedateerd op 14 oktober, vóór dat akkoord.

Erkens acht een vrijstelling voor webshops zonder fysiek verkooppunt niet haalbaar. Een einddatum of Europese oplossing voor de bestaande, bredere Nederlandse uitzondering geeft hij niet.