BIJ1 moest aanvankelijk het hele voorschot van bijna 209.000 euro terugbetalen. Na bezwaar mag de partij 113.619,88 euro behouden. Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma vindt alles terugvragen te zwaar, omdat BIJ1 uiteindelijk wel stukken en een goedkeurende accountantsverklaring heeft ingeleverd. De partij moet nog 95.261,90 euro terugbetalen.
Dat blijkt uit zijn antwoorden aan Ranjith Clemminck (JA21). Het ministerie beoordeelde de stukken alsnog in de bezwaarprocedure. Die waren al op 3 november 2025 binnengekomen, vóór het oorspronkelijke besluit om de subsidie op nul te zetten. Toen waren ze buiten beschouwing gelaten omdat de laatste hersteltermijn was verstreken.
Korting zonder de aangekondigde vaste regels
Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat het kabinet deze korting oplegt terwijl een eerder aangekondigde regeling voor sancties nog ontbreekt. De onafhankelijke Commissie toezicht financiën politieke partijen wees in september 2025 op haar adviezen uit 2023 en 2024 om vooraf duidelijk te maken welke sanctie bij welke tekortkoming hoort. Juist de herhaalde problemen bij BIJ1 waren voor de commissie reden om op spoed aan te dringen.
In februari 2026 schreef het ministerie te streven naar invoering vóór 1 juli. Die datum is niet gehaald. Heerma zegt nu het beleid voor het einde van dit jaar te publiceren. Het is niet toegepast op BIJ1. Het ministerie heeft de korting van 50 procent in deze zaak afzonderlijk onderbouwd.
Het gaat om publiek geld voor politieke activiteiten. Kiezers moeten kunnen controleren waaraan partijen dat besteden. Voor partijen moet ook vooraf duidelijk zijn welke gevolgen slordige of ontbrekende stukken hebben. Beoordeling na bezwaar voorkomt dat een aanvankelijk te zware terugvordering blijft staan. Vaste kortingsregels moeten daarnaast inzichtelijk maken dat vergelijkbare tekortkomingen vergelijkbaar worden behandeld.
Vierde jaar met ernstige gebreken
BIJ1 kreeg vier hersteltermijnen. Een week na de laatste termijn leverde de partij haar verantwoording in, nog altijd met ontbrekende stukken. Zo ontbraken het activiteitenverslag en een financiële toelichting van het wetenschappelijk instituut. Bij de instelling voor buitenlandse activiteiten was het financiële verslag niet ondertekend en weken bedragen in twee verslagen 8.000 euro van elkaar af.
Heerma verklaart de korting als volgt: 20 procent wegens ontbrekende stukken, 20 procent wegens het herhaaldelijk missen van hersteltermijnen en 10 procent omdat dit het vierde jaar op rij is met ernstige gebreken. Voor twijfel aan de rechtmatigheid van de besteding ziet hij geen aanleiding, vanwege de goedkeurende accountantsverklaring.
De bedragen over 2024
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Oorspronkelijk verleende subsidie | €261.102,22 |
| Uitbetaald voorschot | €208.881,78 |
| Definitieve subsidie na bezwaar | €113.619,88 |
| Terug te betalen voorschot | €95.261,90 |
De beslisnota noemt bovendien een aftrek van 55.620 euro voor activiteiten die niet zijn uitgevoerd. Hoe die aftrek en de korting van 50 procent samen tot het definitieve subsidiebedrag leiden, wordt in de gepubliceerde stukken niet uitgelegd. Heerma zegt de onderliggende berekening en besluiten voor het einde van het jaar met de Kamer te delen. Dan wordt ook de verantwoording van BIJ1 gepubliceerd.