Uit onderzoek van Het Bericht blijkt dat ambtenaren deze voorwaarde op 9 april 2021 als kernboodschap voor Blokhuis formuleerden. Hij zou die middag met de Arubaanse minister van Volksgezondheid spreken. De voorbereiding noemt de bereidheid om sneller vaccins te leveren uitdrukkelijk afhankelijk van het opvolgen van het advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.
Het gaat om een voorbereid gesprekspunt. De notitie legt niet vast wat Blokhuis vervolgens heeft gezegd of welke voorwaarde daadwerkelijk is toegepast. Wel laat zij zien dat ambtenaren de versnelling van de levering wilden verbinden aan het beleid dat Aruba voerde.
Hulp koppelen aan de aanpak van de epidemie
De achtergrond was de vrees voor een grote corona-uitbraak op Aruba. In het bijgevoegde RIVM-advies van 8 april 2021 staat dat maatregelen te snel versoepelen het ziekenhuis in de problemen kon brengen. Het instituut adviseerde maatregelen te handhaven, scherper toe te zien op bars en horeca en het onderwijs na de vakantie stapsgewijs te hervatten.
Ook moest Aruba volgens het advies sneller vaccineren, zodat begin mei een groot deel van de volwassen bevolking een eerste prik zou hebben gehad. De ambtelijke voorbereiding voor Blokhuis maakte van dat gezondheidsadvies tevens een voorwaarde voor snellere Nederlandse levering.
Daarmee kreeg het advies extra gewicht. Aruba moest over zijn eigen coronabeleid besluiten, terwijl Nederland kon bepalen of vaccins eerder kwamen. Voor inwoners en zorgverleners raakte die verhouding direct aan de bescherming tegen besmetting en aan de druk op het ziekenhuis.
Andere vraag: werd financiële hulp bedreigd?
De stukken zijn meegestuurd bij antwoorden van minister Mirjam Sterk op vragen van Pepijn van Houwelingen (FVD). Aanleiding is een interview waarin de Arubaanse ziekenhuisdirecteur Maarten Vroegop volgens de Kamervragen zegt dat Blokhuis dreigde financiële hulp stop te zetten vanwege een lage vaccinatiegraad.
Sterk zegt dat het kabinet zich niet in dat beeld herkent en wijst op de samenwerking met Aruba. Welke vergadering de directeur bedoelt, kan zij niet aanwijzen. De voorbereiding van 9 april bewijst zo’n financiële dreiging niet: zij gaat over snellere vaccinlevering.
Andere stukken laten juist zien dat Nederland later geld voor vaccinaties beschikbaar stelde. In januari 2022 werd maximaal 235.000 euro toegekend voor personeel en 88.000 euro voor de kosten van priklocaties, voor de eerste drie maanden van dat jaar.
Wat in het nieuwe antwoord ontbreekt, is een uitleg over de voorwaarde die wél op papier staat. Waarom moest snellere levering afhankelijk zijn van het opvolgen van het RIVM-advies, en is dat ook zo aan Aruba overgebracht? Het kabinet verstrekt de gespreksvoorbereiding, maar beantwoordt die vragen niet.